Shloka 96
Draupadī’s Rebuke of Jayadratha and Dhaumya’s Admonition (Āraṇyaka-parva, Adhyāya 252)
Devanagari script
पित्र्यं राज्यं प्रयच्छैषां तत: सुखमवाप्स्यसि । मेरे इस प्रस्तावको समझकर ऐसा ही करो। इससे तुम कृतज्ञ माने जाओगे। पाण्डवोंके साथ उत्तम भाईचारेका बर्ताव करके उन्हें राज्यसिंहासनपर बिठा दो और उनका पैतृक राज्य उन्हें समर्पित कर दो। इससे तुम्हें सुख प्राप्त होगा
Translation
Entrégales el reino ancestral; entonces alcanzarás la dicha.
Word by Word
पित्र्यम्paternal/ancestral
पित्र्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रयच्छgive, bestow
प्रयच्छ:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
एषाम्of these / to these (people)
एषाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
ततःthen; from that (thereafter)
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
सुखम्happiness, comfort
सुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
अवाप्स्यसिyou will obtain
अवाप्स्यसि:
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
FormFuture, Second, Singular, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes