Shloka 183
चित्रसेनगन्धर्वैः कौरवसंनिपातः
Citrasena and the Kaurava engagement
तस्मादिन्द्रो भवानेव भविता मा विचारय । प्रभो! यदि तुम फ़ूट जाओगे तो जगतके प्राणी दो भागोंमें बट जायँगे। महाबलवान् वीर! सम्पूर्ण लोकोंके निश्चय ही दो दलोंमें बट जाने तथा लोगोंके द्वारा भेदबुद्धि उत्पन्न किये जानेपर हम लोगोंमें युद्ध प्रारम्भ हो सकता है। तात! उस युद्धमें जैसा कि मेरा विश्वास है, तुम्हीं विजयी होओगे। अतः तुम्हीं इन्द्र हो जाओ। इस विषयमें कोई दूसरी बात मत सोचो
tasmād indro bhavān eva bhavitā mā vicāraya | prabho! yadi tvaṁ phūṭa jāoge to jagat-ke prāṇī do bhāgoṁ meṁ baṭ jāyaṁge | mahābalavān vīra! sampūrṇa lokōṁ ke niścaya hī do daloṁ meṁ baṭ jāne tathā logoṁ ke dvārā bheda-buddhi utpanna kiye jāne par asmāsu yuddhaḥ prārambhaṁ gacchet | tāta! tasmin yuddhe yathā mama viśvāsaḥ, tvam eva vijayī bhaveḥ | ataḥ tvam indro bhava | asmin viṣaye kācid anyā vārtā mā bhūt ||
Śakra (Indra) dijo: «Por tanto, tú solo debes convertirte en Indra; no lo pienses más. ¡Oh Señor!, si tú te escindieras, los seres del mundo se dividirían en dos bandos. ¡Oh héroe de gran poder!, cuando todos los mundos queden sin duda partidos en dos campos y los hombres engendren la idea de diferencia y rivalidad, podría estallar la guerra entre nosotros. Querido mío, en esa guerra—de ello estoy convencido—tú serías el vencedor. Por eso, sé tú Indra. No albergues ningún otro pensamiento en este asunto.»
श॒क्र उवाच
Educational Q&A
Indra warns that leadership disputes and ‘bheda-buddhi’ (a mentality of division) fracture communities into rival camps and can trigger war; decisive acceptance of rightful responsibility is presented as a means to preserve cosmic and social order.
Śakra (Indra) urges the addressed hero to assume the position of Indra without hesitation, arguing that any split would divide beings and worlds into two parties and lead to conflict—one in which the hero would likely win anyway—so it is better to accept the role peacefully.