Shloka 10
Agni’s Withdrawal to the Forest and Identification with Āṅgirasa (अग्न्याङ्गिरस-इतिहासः)
सा तु दृष्टवा पतिं साध्वी ब्राह्मणं व्यवहाय तम्,पतिको आया देख उस श्याम नेत्रोंवाली पतिव्रताने ब्राह्मणगको तो उसी दशामें छोड़ दिया और अत्यन्त विनीतभावसे वह पतिकी सेवामें लग गयी। पानी लाकर उसने पतिके पैर धोये, हाथ-मुँह धुलाये और बैठनेको आसन दिया
sā tu dṛṣṭvā patiṃ sādhvī brāhmaṇaṃ vyavahāya tam | atyanta-vinīta-bhāvena sā patyāḥ sevāṃ samapadyata | udakaṃ nītvā pādau prakṣālya hastamukhaṃ ca prakṣālya āsanaṃ cāsmai dadau ||
Al ver a su esposo —el brāhmaṇa— tendido en tal estado, la virtuosa esposa de ojos oscuros lo dejó tal como estaba y, con profunda humildad, se entregó a servirlo. Trajo agua, le lavó los pies, le limpió las manos y el rostro, y luego le ofreció un asiento.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights gṛhastha-dharma expressed through sevā: humility, practical care, and reverent attention to one’s spouse as a moral discipline, not merely a social formality.
Mārkaṇḍeya describes a virtuous wife who, upon seeing her Brahmin husband in a distressed state, immediately turns to service—bringing water, washing his feet, cleaning his hands and face, and offering him a seat.