Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Kuvalāśva’s Lineage and Uttaṅka’s Petition concerning Dhundhu (धुन्धु-प्रसङ्गः)

स एवमुक्‍त्वा दुहितरं क्रुदः शशाप यस्मात्‌ त्वया राजानो विप्रलब्धा बहवस्तस्मादब्रह्माण्यानि तवापत्यानि भविष्यन्त्यानृतिकत्वात्‌ तवेति,ै है ॥ है ५ । 9 /“३| पर ५ | कट शक बः #म ०. किन ७-८ »* *_ | पक” आर. जे क््बुटूप््> पप - २ ुत--+काज पा आल व रा ७” ५७ ८७,५२० ञ ययातिसे ब्राह्णकी याचना “तब पिता मण्डूकराजने अपनी पुत्री सुशोभना महाराज परीक्षितको समर्पित कर दी और उससे कहा--'बेटी! सदा राजाकी सेवा करती रहना।' ऐसा कहकर मण्डूकराजने जब अपनी पुत्रीके अपराधको याद किया, तब उसे क्रोध हो आया और उसने उसे शाप देते हुए कहा--“अरी! तूने बहुत-से राजाओंको धोखा दिया है, इसलिये तेरी संतानें ब्राह्मणविरोधी होंगी; क्योंकि तू बड़ी झूठी है”

sa evam uktvā duhitaraṁ kruddhaḥ śaśāpa—yasmāt tvayā rājāno vipralabdhā bahavas tasmād abrahmāṇyāni tavāpatyāni bhaviṣyanty ānṛtikatvāt tava iti.

Dijo Vaiśampāyana: Tras hablar así, el padre, encendido en ira, maldijo a su hija: «Puesto que has engañado a muchos reyes, tu descendencia será hostil a los brāhmaṇas y contraria a la conducta brahmánica, porque la falsedad habita en ti.»

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
दुहितरम्daughter
दुहितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुहितृ
FormFeminine, Accusative, Singular
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुध्
Formक्त (past passive participle used adjectivally), Masculine, Nominative, Singular
शशापcursed
शशाप:
TypeVerb
Rootशप्
Formलिट् (perfect), 3, Singular, Parasmaipada
यस्मात्because (from which reason)
यस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Instrumental, Singular
राजानःkings
राजानः:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Plural
विप्रलब्धाःdeceived/cheated
विप्रलब्धाः:
TypeAdjective
Rootवि+प्र+लभ्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
बहवःmany
बहवः:
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Nominative, Plural
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
अब्रह्माण्यानिhostile to brahmins / irreverent to brahmanas
अब्रह्माण्यानि:
TypeAdjective
Rootअ-ब्रह्मण्य
FormNeuter, Nominative, Plural
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
अपत्यानिoffspring/children
अपत्यानि:
Karta
TypeNoun
Rootअपत्य
FormNeuter, Nominative, Plural
भविष्यन्तिwill be
भविष्यन्ति:
TypeVerb
Rootभू
Formलृट् (simple future), 3, Plural, Parasmaipada
अनृतिक्त्वात्because of untruthfulness/lying
अनृतिक्त्वात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअनृतित्व
FormNeuter, Ablative, Singular
तवof you
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
D
daughter (duhitṛ)
K
kings (rājānaḥ)
O
offspring/children (apatyāni)
B
brāhmaṇas (implied by abrahmāṇya)

Educational Q&A

The verse condemns deception and falsehood (ānṛtikatva) as adharma, presenting them as causes of far-reaching harm: personal wrongdoing is shown to generate enduring consequences, even affecting one’s lineage and its relationship to brahminical norms and social ethics.

Vaiśaṃpāyana narrates that a father, angered by his daughter’s repeated deception of many kings, pronounces a curse: her future children will be ‘abrahmāṇya’—hostile to brāhmaṇas or deviating from brahminical conduct—explicitly linking the curse to her habitual untruthfulness.