Shloka 206
उत्तङ्कोपाख्यानप्रारम्भः — Uttanka’s Tapas, Viṣṇu-stuti, and the Dhundhumāra Prophecy
Opening
ब्राह्मण: कुपितो हन्यादपि लोकानू् प्रतिज्ञया । निष्पाप नरेश! मेरी इस कल्याणमयी वाणीको समझो, जिसे मैं अभी तुम्हें सुना रहा हूँ। युधिष्ठिर! तुम्हें कभी किसी ब्राह्मणका तिरस्कार नहीं करना चाहिए; क्योंकि यदि ब्राह्मण कुपित हो जाय और किसी बातकी प्रतिज्ञा कर ले, तो वह उस प्रतिज्ञाके अनुसार सम्पूर्ण लोकोंका विनाश कर सकता है
brāhmaṇaḥ kupito hanyād api lokān pratijñayā | niṣpāpa nareśa mama etāṃ kalyāṇamayīṃ vācaṃ budhyasva yām ahaṃ te ’dya śrāvayiṣyāmi | yudhiṣṭhira tvayā kadācid api brāhmaṇo na tiraskartavyaḥ; yato brāhmaṇaḥ kupito bhavet kasyāṃcid vastuni pratijñāṃ ca kuryāt, sa tasyāḥ pratijñāyā anurūpaṃ samagrān lokān vināśayituṃ śaknoti |
Mārkaṇḍeya dijo: «Un brahmán, cuando se encoleriza, puede, por la sola fuerza de un voto, abatir incluso los mundos. Oh rey sin mancha, comprende este consejo auspicioso que estoy por decirte. Yudhiṣṭhira, jamás debes mostrar desprecio hacia un brahmán; pues si un brahmán se enfurece y se ata a una promesa, puede, conforme a ese voto, ser capaz de traer la ruina sobre todos los mundos».
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that a king must never insult a Brahmin, because the moral-spiritual force of a Brahmin’s anger, especially when bound by a vow (pratijñā), is portrayed as world-shaking; it is a warning about respecting dharma-bearing persons and the grave consequences of contempt.
Mārkaṇḍeya is instructing Yudhiṣṭhira, offering auspicious counsel on royal conduct: he cautions him against disparaging Brahmins and emphasizes the feared potency of their vows when provoked.