Shloka 10
Hanūmān’s Embrace, Counsel, and Promise to Amplify Bhīma’s Battle-Roar
Gandhamādana Continuation
भीम उवाच युगसंख्यां समाचक्ष्व आचारं च युगे युगे । धर्मकामार्थभावांश्ष कर्मवीर्ये भवाभवौ,भीमसेनने कहा--कपिप्रवर! आप मुझे युगोंकी संख्या बताइये और प्रत्येक युगमें जो आचार, धर्म, अर्थ एवं कामके तत्त्व, शुभाशुभ कर्म, उन कर्मोकी शक्ति तथा उत्पत्ति और विनाशादि भाव होते हैं, उनका भी वर्णन कीजिये
bhīma uvāca yuga-saṅkhyāṃ samācakṣva ācāraṃ ca yuge yuge | dharma-kāma-artha-bhāvāṃś ca karma-vīrye bhavābhavau ||
Bhīma dijo: «Oh el más excelso entre los monos, dime el número y el orden de las eras del mundo, y la conducta (ācāra) que prevalece en cada era. Explica también las disposiciones dominantes hacia dharma, artha y kāma; las acciones auspiciosas e infaustas, la potencia de esas acciones, y los procesos por los cuales los seres y las condiciones surgen y se desvanecen».
भीम उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical-cosmological inquiry: moral conduct (ācāra) and the balance of dharma, artha, and kāma are not abstract but understood in relation to time (yugas) and karmic causality—how actions gain efficacy and lead to arising and passing away of conditions.
Bhima addresses a revered monkey-figure (kapi-pravara) and requests a systematic explanation of the yugas and the norms and moral dynamics characteristic of each age, including how good and bad actions operate and how creation and dissolution are understood.