Shloka 66

Bhāgīratha’s Tapas and the Petition to Gaṅgā (गङ्गावतरण-प्रसङ्गः)

Devanagari script

तस्मै राज्यं समाधाय अंशुमानपि संस्थित: । दिलीपस्तु ततः श्रुत्वा पितृणां निधनं महत्‌,दिलीपको राज्य देकर अंशुमान्‌ भी परलोक-वासी हुए। दिलीपने जब अपने पितरोंके महान्‌ संहारका समाचार सुना, तब वे दुःखसे संतप्त हो उठे और उनकी सद्गतिका उपाय सोचने लगे। राजा दिलीपने गंगाजीको इस भूतलपर उतारनेके लिये महान प्रयत्न किया

Transliteration

tasmai rājyaṃ samādhāya aṃśumān api saṃsthitaḥ | dilīpas tu tataḥ śrutvā pitṝṇāṃ nidhanaṃ mahat ||

Translation

Habiéndole confiado debidamente el reino, Aṃśumān también falleció. Entonces Dilīpa, al oír hablar de la gran destrucción de sus antepasados, quedó abrumado por el dolor y comenzó a considerar el medio de asegurarles un tránsito bienaventurado; por ello emprendió enormes esfuerzos para hacer descender el río Gaṅgā a la tierra.

Word by Word

• {'tasmai': 'to him

• unto that person (dative singular)', 'rājyam': 'kingdom

• sovereignty', 'samādhāya': 'having entrusted/handed over

• having duly arranged (absolutive of sam-ā-dhā)', 'aṃśumān': 'Aṃśumān (proper name)', 'api': 'also

• even', 'saṃsthitaḥ': "departed

• passed away (lit. 'stood/settled', used for death)", 'dilīpaḥ': 'Dilīpa (proper name)', 'tu': 'but

• then', 'tataḥ': 'thereupon

• then', 'śrutvā': 'having heard', 'pitṝṇām': 'of the forefathers/ancestors', 'nidhanam': 'death

• ruin', 'mahat': 'great

Speaker

सगर उवाच

Characters & Entities

• Sagara
• Aṃśumān
• Dilīpa
• pitaraḥ (ancestors/forefathers)
• Gaṅgā
• rājya (kingdom)