Shloka 36
सुरभि–इन्द्रसंवादः
Surabhi–Indra Dialogue as a Governance Exemplar
मैत्रेय उवाच शमं यास्यति चेत् पुत्रस्तव राजन् यदा तदा । शापो न भविता तात विपरीते भविष्यति,मैत्रेयजीने कहा--राजन्! जब तुम्हारा पुत्र शान्ति धारण करेगा (पाण्डवोंसे वैर- विरोध न करके मेल-मिलाप कर लेगा), तब यह शाप इसपर लागू न होगा। तात! यदि इसने विपरीत बर्ताव किया तो यह शाप इसे अवश्य भोगना पड़ेगा
maitreya uvāca | śamaṃ yāsyati cet putras tava rājan yadā tadā | śāpo na bhavitā tāta viparīte bhaviṣyati ||
Dijo Maitreya: «Oh rey, cuando tu hijo alcance de veras la paz—abandonando la enemistad y eligiendo la reconciliación—esta maldición no surtirá efecto sobre él. Pero, querido, si obra de modo contrario, la maldición se cumplirá sin falta.»
मैत्रेय उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that destructive outcomes are not inevitable: restraint and reconciliation can neutralize even a dire curse, while stubborn hostility activates consequences. Ethical choice—śama (self-control, peace)—is presented as the decisive factor.
Sage Maitreya addresses the king, warning that the curse concerning the king’s son will not take effect if the son adopts peace and abandons enmity; but if he persists in contrary conduct, he will inevitably suffer the curse’s result.