Shloka 216
कण्वोपदेशः—नश्वरबलविवेकः तथा मातलिगुणकेश्याः आख्यानारम्भः
Kaṇva’s Counsel on Impermanent Power; Opening of the Mātali–Guṇakeśī Narrative
आतिथ्यं दीयतामेतत् काडक्षितं मे चिरं प्रति । और कहा--'मैंने अपने बाहुबलसे सारी पृथ्वीको जीत लिया है तथा सम्पूर्ण शत्रुओंका संहार कर डाला है। अब आप दोनोंसे युद्ध करनेकी इच्छा लेकर इस पर्वतपर आया हूँ। यही मेरा चिरकालसे अभिलषित मनोरथ है। आप अतिथि-सत्कारके रूपमें इसे ही पूर्ण कर दीजिये
ātithyaṃ dīyatām etat kāṅkṣitaṃ me ciraṃ prati |
Vaiśaṃpāyana dijo: «Concededme esta hospitalidad, aquello que desde hace mucho anhelo. Con la fuerza de mis brazos he conquistado toda la tierra y he destruido a todos mis enemigos. Ahora he venido a esta montaña con el deseo de combatir con vosotros dos. Cumplid este propósito, largamente acariciado, como la ofrenda debida a un huésped».
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical tension between atithi-dharma (honoring a guest) and the misuse of that norm: the speaker frames a violent demand (combat) as ‘hospitality,’ showing how dharmic language can be invoked to legitimize personal ambition and pride.
A boastful challenger addresses two opponents, claiming he has already conquered the earth and slain his enemies. He has come to a mountain specifically to fight them and asks them to ‘grant’ this fight as the hospitality owed to a guest.