Shloka 16
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
यदा द्रष्टा भीमसेनं रथस्थं गदाहस्तं क्रोधविषं वमन्तम् । अमर्षणं पाण्डवं भीमवेगं तदा युद्ध धार्तराष्ट्रोडन्वतप्स्यत्,जिस समय दुर्योधन हाथमें गदा लिये रथपर बैठे हुए भयानक वेगवाले अमर्षशील पाण्डुनन्दन भीमसेनको क्रोधरूप विष उगलते देखेगा, उस समय युद्धके परिणामको सोचकर उसे महान् पश्चात्ताप करना पड़ेगा
yadā draṣṭā bhīmasenaṁ rathasthaṁ gadāhastaṁ krodhaviṣaṁ vamantam | amarṣaṇaṁ pāṇḍavaṁ bhīmavegaṁ tadā yuddhe dhārtarāṣṭro 'nutapsyate ||
Dijo Sañjaya: Cuando Duryodhana contemple a Bhīmasena sentado en su carro, con la maza en la mano, como si vomitara el veneno de la ira—indomable, un Pāṇḍava de velocidad terrible—entonces, en medio de la guerra, el hijo de Dhṛtarāṣṭra será presa del remordimiento al pensar en lo que esta batalla traerá consigo.
संजय उवाच
Educational Q&A
Unchecked anger and pride lead to ruin and later remorse; the verse warns that provoking a righteous but formidable opponent brings consequences that cannot be undone once war begins.
Sañjaya foretells Duryodhana’s reaction in battle: when he sees Bhīma—mace in hand, blazing with wrath and unstoppable force—he will regret having driven events toward war, realizing the terrible outcome it will entail.