Shloka 102

Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration

Sañjaya’s Report

Devanagari script

अनालब्धं जृम्भति गाण्डिवं धनु- रनाहता कम्पति मे धरनुर्ज्या बाणाश्व मे तृणमुखाद्‌ विसृत्य मुहुर्मुहुर्गन्तुमुशन्ति चैव,“गाण्डीव धनुष बिना स्पर्श किये ही तना जा रहा है, मेरे धनुषकी डोरी बिना खींचे ही हिलने लगी है और मेरे बाण बार-बार तरकससे निकलकर शत्रुओंकी ओर जानेके लिये उतावले हो रहे हैं

Transliteration

anālabdhaṃ jṛmbhati gāṇḍīvaṃ dhanur anāhatā kampati me dhanuḥjyā | bāṇāś ca me tṛṇamukhād visṛtya muhur muhur gantum uśanti caiva ||

Translation

Sañjaya dijo: «Sin que nadie lo empuñe, el arco Gāṇḍīva parece tensarse por sí mismo; sin ser golpeada, la cuerda de mi arco tiembla. Y mis flechas, deslizándose una y otra vez fuera del carcaj, parecen ansiosas por lanzarse contra el enemigo».

Word by Word

अनालब्धम्untouched, without being grasped

जृम्भतिis being strung / stretches

गाण्डीवम्Gāṇḍīva (Arjuna’s bow)

धनुःbow

अनाहताunstruck, without being pulled/struck

कम्पतिtrembles, quivers

मेmy

धनुःbow

ज्याbowstring

बाणाःarrows

चand

मेmy

तृणमुखात्from the quiver (lit. grass-mouth)

विसृत्यhaving come out / having slipped forth

मुहुःagain and again

मुहुःrepeatedly

गन्तुम्to go

उशन्तिdesire, wish

चand

एवindeed, just

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Gāṇḍīva (bow)

bowstring (dhanuḥjyā)

arrows (bāṇāḥ)

quiver (tṛṇamukha)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes