Shloka 1
- “ऋग्यजु:सामश्रि: पूतो ब्रह्मलोके महीयते ।” (ऋग्वेद, यजुर्वेद और सामवेदसे पवित्र होकर ब्राह्मण ब्रह्मलोकमें प्रतिष्ठित होता है;) इत्यादि वेदवचन वेदवेत्ता ब्राह्मणोंके पवित्र एवं निष्पाप होनेकी बात कहते हैं। - जिन्होंने ऋगादि वेदोंका अध्ययन नहीं किया है, वे अनूच कहलाते हैं। चतुश्नत्वारिशो< ध्याय: ब्रह्मचर्य तथा ब्रह्मका निरूपण धृतराष्ट्र रवाच सनत्सुजात यामिमां परां त्वं ब्राह्मीं वाचं वदसे विश्वरूपाम् । परां हि कामेन सुदुर्लभां कथां प्रब्रूहि मे वाक्यमिदं कुमार,धृतराष्ट्रने कहा--सनत्सुजातजी! आप जिस सर्वोत्तम और सर्वरूपा ब्रह्मसम्बन्धिनी विद्याका उपदेश कर रहे हैं, कामी पुरुषोंके लिये वह अत्यन्त दुर्लभ है। कुमार! मेरा तो यह कहना है कि आप इस उत्कृष्ट विषयका पुनः प्रतिपादन करें
sanatsujāta uvāca | “ṛg-yajuḥ-sāma-śrīḥ pūto brahmaloke mahīyate” iti | ity-ādīni veda-vacanāni veda-vetta-brāhmaṇānāṁ pavitratvaṁ niṣpāpatvaṁ ca vadanti | ye ṛg-ādi-vedān na adhītavantaḥ te anūcāḥ ucyante | dhṛtarāṣṭra uvāca | sanatsujāta yām imāṁ parāṁ tvaṁ brāhmīṁ vācaṁ vadasi viśvarūpām | parā hi kāmena sudurlabhāṁ kathāṁ prabrūhi me vākyam idaṁ kumāra ||
Dijo Sanatsujāta: “Afirmaciones védicas como: ‘Purificado por la grandeza del Ṛg, del Yajus y del Sāman, uno es honrado en el mundo de Brahman’—y otras semejantes—declaran que los brahmanes que verdaderamente conocen el Veda son puros y libres de pecado. A quienes no han estudiado el Ṛg y los demás Vedas se les llama ‘anūca’ (no instruidos en la recitación védica).” Dijo Dhṛtarāṣṭra: “Sanatsujāta, la enseñanza suprema sobre Brahman, de forma universal, que estás pronunciando es sumamente difícil de alcanzar para los hombres dominados por el deseo. Oh joven sabio, te ruego: expón de nuevo para mí este discurso excelso.”
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Vedic testimony is invoked to link true Veda-knowledge with inner purity and freedom from sin; Dhṛtarāṣṭra then requests a renewed, clearer exposition of the highest Brahman-teaching, noting that it is difficult for those dominated by desire.
In the Sanatsujātīya section of Udyoga Parva, Sanatsujāta frames the authority of Vedic statements about purity and spiritual attainment; Dhṛtarāṣṭra, seeking guidance amid moral crisis, asks the sage to restate the supreme doctrine in a way he can grasp.