Shloka 1
Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad
Crisis-Discernment of Right and Wrong
ऑपन-माज बक। डे: एकोनत्रिशो< ध्याय: संजयकी बातोंका प्रत्युत्तर देते हुए श्रीकृष्णका उसे धृतराष्ट्रके लिये चेतावनी देना वायुदेव उवाच अविनाशं संजय पाण्डवाना- मिच्छाम्यहं भूतिमेषां प्रियं च । तथा राज्ञो धृतराष्ट्रस्य सूत समाशंसे बहुपुत्रस्य वृद्धिम्,भगवान् श्रीकृष्णने कहा--सूत संजय! मैं जिस प्रकार पाण्डवोंको विनाशसे बचाना, उनको ऐश्वर्य दिलाना तथा उनका प्रिय करना चाहता हूँ, उसी प्रकार अनेक पुत्रोंसे युक्त राजा धृतराष्ट्रका भी अभ्युदय चाहता हूँ
vāyudeva uvāca | avināśaṃ sañjaya pāṇḍavānām icchāmy ahaṃ bhūtim eṣāṃ priyaṃ ca | tathā rājño dhṛtarāṣṭrasya sūta samāśaṃse bahuputrasya vṛddhim ||
Dijo Vāyudeva: «Sañjaya, oh auriga: mi deseo es salvar a los Pāṇḍavas de la destrucción, asegurar su prosperidad y alcanzar lo que les es querido. Con el mismo ánimo, también anhelo el bienestar y el continuo florecimiento del rey Dhṛtarāṣṭra, el anciano soberano bendecido con muchos hijos».
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse frames righteous counsel as impartial goodwill: one should seek the safety and prosperity of the just (the Pāṇḍavas) while also desiring the welfare of opponents (Dhṛtarāṣṭra). Ethical leadership aims at preventing destruction and promoting flourishing on all sides, not merely partisan victory.
A speaker addresses Sañjaya, expressing a twofold intention: to protect the Pāṇḍavas from ruin and to wish for Dhṛtarāṣṭra’s continued welfare and growth. This sets the tone for admonition and diplomatic effort in the Udyoga Parva, where messages and counsel attempt to avert the coming war.