Shloka 17
एवं संभाषमाणौ तु दृष्टया शोकपरायणौ । शिखण्डिनी तदा कन्या व्रीडितेव तपस्विनी,इन दोनोंको इस प्रकार शोकमग्न होकर बातचीत करते देख उनकी तपस्विनी पुत्री शिखण्डिनी लज्जित-सी होकर इस प्रकार चिन्ता करने लगी--'ये मेरे माता और पिता दोनों मेरे ही कारण दुःखी हो रहे हैं।। ऐसा सोचकर उसने प्राण त्याग देनेका विचार किया
evaṁ saṁbhāṣamāṇau tu dṛṣṭvā śokaparāyaṇau | śikhaṇḍinī tadā kanyā vrīḍiteva tapasvinī ||
Bhishma dijo: Al ver a sus padres conversar de ese modo, entregados por completo al dolor, su hija Śikhaṇḍinī—una doncella de ánimo ascético—se sintió como vencida por la vergüenza. Pensando que tanto su madre como su padre sufrían por causa de ella, se recogió en su aflicción y concibió la idea de abandonar la vida.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of perceived responsibility within a family: when one believes others suffer because of oneself, shame and compassion can drive extreme thoughts. It implicitly invites discernment—grief and honor-culture pressures can distort judgment, and dharma requires steadiness rather than impulsive self-destruction.
Bhishma narrates that Shikhandini sees her parents speaking while overwhelmed by sorrow. Feeling ashamed and thinking their suffering is caused by her, she becomes distressed and considers abandoning her life.