Shloka 43
“महाबाहो! इसे ग्रहण कर लो और इस प्रकार अपने कुलकी रक्षा करो। तुम्हारे द्वारा अपनी मर्यादासे गिर जानेके कारण इसे पतिकी प्राप्ति नहीं हो रही है” ।। तथा ब्रुवन्तं तमहं राम॑ परपुरंजयम् । नैतदेवं पुनर्भावि ब्रह्म॒र्षे कि श्रमेण ते,ऐसी बातें करते हुए शत्रुनगरविजयी परशुरामजीसे मैंने स्पष्ट कह दिया--“ब्रह्मर्ष! अब फिर ऐसी बात नहीं हो सकती। इस विषयमें आपके परिश्रमसे क्या होगा?
mahābāho! imaṃ gṛhāṇa caivaṃ sva-kulasya rakṣāṃ kuru | tvayā sva-maryādāto bhraṣṭatvād asyai pati-prāptir na bhavati || tathā bruvantaṃ tam ahaṃ rāmaṃ para-puraṃ-jayam | naitad evaṃ punar bhāvi brahmarṣe kiṃ śrameṇa te ||
«Oh, de brazos poderosos, acéptala y así salvaguarda el honor y la continuidad de tu linaje. Por haber caído tú mismo fuera de los límites de la corrección, ella no obtiene esposo.» Cuando Paraśurāma —vencedor de fortalezas enemigas— habló de este modo, le respondí con claridad: «Oh brahmarṣi, esto no puede volver a suceder así. ¿De qué serviría tu esfuerzo en este asunto?»
राम उवाच
Educational Q&A
The passage stresses maryādā—ethical and social boundaries—as essential for protecting kula (lineage and honor). When one falls from propriety, certain outcomes (like a rightful marriage alliance) may no longer be attainable, and sheer force or effort cannot undo the moral consequence.
Paraśurāma urges the addressed hero to accept something (a proposed arrangement or responsibility) to protect the family line, arguing that the hero’s lapse in propriety has blocked the woman’s chance of obtaining a husband. The narrator responds firmly that such a course cannot happen again and questions the usefulness of Paraśurāma’s exertion in pressing it.