Shloka 5
Droṇa–Vidura–Gāndhārī Counsel in the Royal Assembly (धर्मार्थयुक्ता सभा-उपदेश-प्रकरणम्)
तदनन्तर सूर्यास्त होनेपर पाँचों भाई पाण्डव विराट आदि सब राजाओंको विदा करके संध्योपासना करनेके पश्चात् भगवान् श्रीकृष्णमें ही मन लगाकर कुछ कालतक उन्हींका ध्यान करते रहे। फिर दशार्हकुलभूषण श्रीकृष्णको बुलाकर वे उनके साथ गुप्त मन्त्रणा करने लगे ।। युधिछिर उवाच त्वया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रज: । किमुक्त: पुण्डरीकाक्ष तन्नः शंसितुमहसि,युधिष्ठिर बोले--कमलनयन! आपने हस्तिनापुर जाकर कौरवसभामें धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनसे क्या कहा, यह हमें बतानेकी कृपा करें
Yudhiṣṭhira uvāca |
Tvayā Nāgapuraṃ gatvā sabhāyāṃ Dhṛtarāṣṭrajaḥ |
Kim uktaḥ Puṇḍarīkākṣa tan naḥ śaṃsitum arhasi ||
Después de la puesta del sol, los cinco hermanos Pāṇḍava despidieron a todos los reyes—con Virāṭa y los demás—y, tras cumplir la adoración del crepúsculo, mantuvieron la mente fija en Śrī Kṛṣṇa y lo contemplaron por un tiempo. Luego mandaron llamar a Śrī Kṛṣṇa, ornamento de la estirpe de los Dāśārha, y comenzaron con él una deliberación secreta. Yudhiṣṭhira dijo: “Oh, de ojos de loto: cuando fuiste a Nāgapura (Hastināpura) y te presentaste en la asamblea real, ¿qué te dijo el hijo de Dhṛtarāṣṭra, Duryodhana? Ten a bien contárnoslo.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic governance through truthful reporting and accountable diplomacy: before decisive action, leaders seek clear knowledge of what was said in the enemy court, so that choices about peace or war rest on informed counsel rather than impulse.
After Kṛṣṇa’s visit to Hastināpura, Yudhiṣṭhira asks him to recount what Duryodhana (Dhṛtarāṣṭra’s son) said in the Kuru assembly, setting the stage for confidential strategy and the next steps toward either reconciliation or conflict.