Shloka 16
गालवस्य विषादः तथा विष्णुप्रयाणम्
Gālava’s Despair and Resolve to Seek Viṣṇu
स दृष्टवा शिरसा भक्तं प्रियमाणं महर्षिणा । तिष्ठता वायुभक्षेण विश्वामित्रेण धीमता,उन्होंने देखा कि परम बुद्धिमान महर्षि विश्वामित्र केवल वायु पीकर रहते हुए सिरपर भोजनपात्र रखे खड़े हैं। यह देखकर धर्मने वह भोजन ले लिया। वह अन्न उसी प्रकार तुरंतकी तैयार की हुई रसोईके समान गरम था। उसे खाकर वे बोले--“ब्रह्मर्ष! मैं आपपर बहुत प्रसन्न हूँ।! ऐसा कहकर मुनिवेषधारी धर्मदेव चले गये
sa dṛṣṭvā śirasā bhaktaṁ priyamāṇaṁ maharṣiṇā | tiṣṭhatā vāyubhakṣeṇa viśvāmitreṇa dhīmatā ||
Dijo Nārada: Al ver al sabio Viśvāmitra, firme e imperturbable, viviendo sólo del aire y llevando sobre la cabeza el alimento ofrecido como acto de austera devoción, Dharma (disfrazado de asceta) comprendió la hondura de su dominio de sí. Entonces aceptó la comida; estaba caliente, como recién preparada. Tras comer, declaró: «Oh Brahmarṣi, estoy muy complacido contigo». Dicho esto, el dios Dharma, aún bajo el hábito de un muni, se marchó.
नारद उवाच
Educational Q&A
Steadfast austerity and sincere offering are not merely external acts; they reveal inner self-mastery. Dharma ‘tests’ and then affirms Viśvāmitra’s righteousness, showing that true merit lies in disciplined restraint and reverent intention.
Nārada describes Viśvāmitra standing in severe austerity, living on air, with an offering placed upon his head. Dharma, disguised as a sage, accepts and eats the food, finds it miraculously hot like fresh cooking, praises Viśvāmitra as a Brahmarṣi, and then departs.