Shloka 44
अध्याय ५७ — राज्ञः नित्यप्रयत्नः, रक्षा-प्रधानता, तथा त्याग-नीतिः
Chapter 57: Constant Royal Vigilance, Primacy of Protection, and Principles of Dismissal
षडेतान् पुरुषो जह्याद् भिन्नां नावमिवार्णवे । अप्रवक्तारमाचार्यमनधीयानमृत्विजम्,'जैसे समुद्रकी यात्रामें टूटी हुई नौकाका त्याग कर दिया जाता है, उसी प्रकार प्रत्येक मनुष्यको चाहिये कि वह उपदेश न देनेवाले आचार्य, वेदमन्त्रोंका उच्चारण न करनेवाले ऋत्विज्, रक्षा न कर सकने-वाले राजा, कटु वचन बोलनेवाली स्त्री, गाँवमें रहनेकी इच्छा रखनेवाले ग्वाले और जंगलमें रहनेकी कामना करनेवाले नाई--इन छ: व्यक्तियोंका त्याग कर दे”
ṣaḍ etān puruṣo jahyād bhinnāṃ nāvam ivārṇave | apravaktāram ācāryam anadhīyānam ṛtvijam ||
Bhīṣma dijo: Así como se abandona una barca hecha pedazos en medio del océano, así debe el hombre abandonar a estos seis: al maestro que no instruye y al sacerdote oficiante (ṛtvij) que no recita (o no estudia) los mantras védicos. La enseñanza ética es un dharma pragmático: los cargos destinados a proteger, guiar y sostener a la sociedad se vuelven una carga cuando fallan en su función esencial, y aferrarse a ellos conduce al daño, como confiar en una nave quebrada en alta mar.
भीष्म उवाच