Previous Verse
Next Verse

Shloka 65

अध्याय ३५१ — उञ्छवृत्ति-व्रतसिद्धेः मानुषस्य परमगतिः

Sūrya–Nāga Dialogue on the Perfected Gleaner-Ascetic

राजर्षे! सांख्य, योग, पाउचरात्र, वेद और पाशुपत-शास्त्र--इन ज्ञानोंको तुम नाना प्रकारके मत समझो ।। सांख्यस्य वक्ता कपिल: परमर्षि: स उच्यते । हिरण्यगर्भो योगस्य वेत्ता नान्य: पुरातन:,सांख्यशास्त्रके वक्ता कपिल हैं। वे परम ऋषि कहलाते हैं। योगशास्त्रके पुरातन ज्ञाता हिरण्यगर्भ ब्रह्माजी ही हैं, दूसरा नहीं

rājarṣe! sāṅkhya-yoga-pāñcarātra-veda-pāśupata-śāstrāṇi—etāni jñānāni nānā-vidhāni matāni mā manyethāḥ. sāṅkhyasya vaktā kapilaḥ paramarṣiḥ sa ucyate. hiraṇyagarbho yogasya vettā nānyaḥ purātanaḥ.

Vaiśampāyana dijo: “Oh sabio de linaje real, no consideres que Sāṅkhya, Yoga, el Pāñcarātra, los Vedas y la enseñanza Pāśupata sean, en su esencia, ‘opiniones’ distintas entre sí. Kapila es proclamado el vidente supremo que expuso el Sāṅkhya; y Hiraṇyagarbha —Brahmā mismo— es el antiguo conocedor del Yoga, y no otro.”

[{'term''rājarṣi (राजर्षि)', 'definition': 'a king-sage
[{'term':
a ruler endowed with ascetic wisdom'}, {'term''sāṅkhya (सांख्य)', 'definition': 'the analytical doctrine enumerating principles (tattvas)
a ruler endowed with ascetic wisdom'}, {'term':
a path of discriminative knowledge'}, {'term''yoga (योग)', 'definition': 'discipline of concentration and integration
a path of discriminative knowledge'}, {'term':
a practical path to realization'}, {'term''pāñcarātra (पाञ्चरात्र)', 'definition': 'Vaiṣṇava āgamic tradition emphasizing devotion, worship, and disciplined practice'}, {'term': 'veda (वेद)', 'definition': 'the revealed corpus of sacred knowledge and ritual-ethical authority'}, {'term': 'pāśupata-śāstra (पाशुपत-शास्त्र)', 'definition': 'Śaiva doctrine associated with Paśupati (Śiva), outlining observances and liberation'}, {'term': 'śāstra (शास्त्र)', 'definition': 'authoritative treatise
a practical path to realization'}, {'term':
systematic teaching'}, {'term''jñāna (ज्ञान)', 'definition': 'knowledge
systematic teaching'}, {'term':
especially liberating insight'}, {'term''nānā-vidha / nānā-prakāra (नानाविध/नानाप्रकार)', 'definition': 'of many kinds
especially liberating insight'}, {'term':
diverse in form'}, {'term''mata (मत)', 'definition': 'view, opinion, doctrinal position'}, {'term': 'vaktṛ / vaktā (वक्ता)', 'definition': 'speaker, expounder, teacher'}, {'term': 'paramarṣi (परमर्षि)', 'definition': 'supreme seer
diverse in form'}, {'term':
highest among sages'}, {'term''hiraṇyagarbha (हिरण्यगर्भ)', 'definition': '‘Golden Embryo’
highest among sages'}, {'term':
a title of Brahmā, the cosmic progenitor'}, {'term''vettā (वेत्ता)', 'definition': 'knower
a title of Brahmā, the cosmic progenitor'}, {'term':
one who has mastered a teaching'}, {'term''purātana (पुरातन)', 'definition': 'ancient, primordial'}]
one who has mastered a teaching'}, {'term':

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kapila
H
Hiraṇyagarbha (Brahmā)
S
Sāṅkhya
Y
Yoga
P
Pāñcarātra
V
Veda
P
Pāśupata-śāstra