Shloka 39
अध्याय ३५१ — उञ्छवृत्ति-व्रतसिद्धेः मानुषस्य परमगतिः
Sūrya–Nāga Dialogue on the Perfected Gleaner-Ascetic
सरस्वतीमुच्चचार तत्र सारस्वतो5भवत् | अपान्तरतमा नाम सुतो वाक्सम्भव: प्रभु:,“तदनन्तर जगत्स्रष्टा श्रीहरिने “भो:” शब्दसे सम्पूर्ण दिशाओंको प्रतिध्वनित करते हुए सरस्वती (वाणी) का उच्चारण किया। इससे वहाँ सारस्वतका आविर्भाव हुआ। सरस्वती या वाणीसे उत्पन्न हुए उस शक्तिशाली पुत्रका नाम “अपान्तरतमा” हुआ
sarasvatīm uccacāra tatra sārasvato 'bhavat | apāntaratamā nāma suto vāksambhavaḥ prabhuḥ |
Dijo Vaiśampāyana: Entonces pronunció a Sarasvatī (la Palabra), y de esa pronunciación se manifestó Sārasvata. El poderoso hijo nacido de Vāk (el Habla) recibió el nombre de Apāntaratamā. El pasaje presenta la creación como nacida del sonido sagrado y subraya la idea ética de que la palabra recta (vāk) es un poder generador y autorizado, que trae orden y linaje al mundo.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes the creative and authoritative potency of vāk (speech): sacred utterance is not merely communication but a force that can bring manifestation, order, and lineage into being—an ethical reminder that disciplined, truthful speech sustains dharma.
Vaiśampāyana narrates that an utterance invoking Sarasvatī (Speech) leads to the manifestation of Sārasvata, and that a powerful son born of Vāk is named Apāntaratamā, establishing a lineage connected with the principle of speech.