Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
तब वे बलवानोंमें श्रेष्ठ दोनों दानव पुनः उत्तम वेगका आश्रय ले रसातलसे शीघ्र ही ऊपर उठे और ऊपर आकर देखते हैं तो वे ही आदिकर्ता भगवान् पुरुषोत्तम दृष्टिगोचर हुए। जो चन्द्रमाके समान विशुद्ध
tataḥ te balavānāṃ śreṣṭhau ubhau dānavau punaḥ uttama-vegaṃ āśritya rasātalāt śīghram eva ūrdhvaṃ samutpetatuḥ | ūrdhvaṃ gatvā ca paśyataḥ—sa eva ādikartā bhagavān puruṣottamo dṛṣṭigocaraḥ | candramasa iva viśuddhaḥ ujjvala-prabhayā vibhūṣitaḥ gaura-varṇaḥ saḥ | sa tadā aniruddha-vigrahe sthitaḥ, amitaparākramaḥ bhagavān yoganidrām āśritya suptaḥ || ātma-pramāṇa-racite apām upari kalpite | śayane nāga-bhoga-āḍhye jvālā-mālā-samāvṛte || apāṃ upari śeṣa-nāgasya śarīra-śayyā nirmitā āsīt, yasyāḥ pramāṇaṃ bhagavataḥ śrī-vigrahānurūpam | sā jvālā-mālābhiḥ samāvṛtā iva babhāse | tasyāṃ viśuddha-sattva-guṇa-sampanne manohara-kānti-mati bhagavān nārāyaṇaḥ suptaḥ | taṃ dṛṣṭvā tau ubhau dānava-rājau aṭṭahāsaṃ kṛtvā uccaiḥ uccaiḥ jahasatuḥ |
Entonces aquellos dos, los más eminentes entre los poderosos Dānavas, reuniendo su mayor rapidez, ascendieron velozmente desde Rasātala. Al llegar arriba y mirar en torno, vieron ante sus propios ojos al Hacedor primordial, al bienaventurado Puruṣottama: puro como la luna, adornado con un resplandor radiante y de tez clara. En ese momento estaba presente en la forma llamada Aniruddha; el Señor de proeza inconmensurable yacía dormido, habiendo entrado en el Sueño Yóguico. Sobre las aguas había un lecho hecho a la medida de su propio cuerpo, dispuesto sobre las espiras de la serpiente Śeṣa, rico en capuchas y como ceñido por guirnaldas de llamas. En ese lecho dormía el Señor Nārāyaṇa, dotado de sattva inmaculado y de un fulgor cautivador. Al verlo, los dos reyes demoníacos estallaron en una risa estruendosa y burlona.
वैशग्पायन उवाच
The passage contrasts divine serenity and purity (Nārāyaṇa resting in yoganidrā, established in viśuddha-sattva) with the arrogance and derision of the Dānavas. Ethically, it warns that pride can make one mock what is truly supreme, while dharma is aligned with recognizing and revering the cosmic order rather than ridiculing it.
Two powerful Dānavas rise from the netherworld Rasātala and, upon reaching the upper region, directly behold the primal Lord Puruṣottama/Nārāyaṇa in the Aniruddha manifestation, asleep in yogic sleep on a couch formed by Śeṣa upon the waters. Instead of responding with awe, they laugh loudly in mockery.