Shloka 8
Puruṣaikatva-vyākhyāna: The One Virāṭ Puruṣa and the Many ‘Puruṣas’
Rudra–Brahmā Saṃvāda
ऊचुर्द्धिजातयो देवानेष च्छेत्स्यति संशयम् । यज्वा दानपति): श्रेष्ठ: सर्वभूतहितप्रिय:,श्रीमान् राजा उपरिचर अपनी सेना और वाहनोंके साथ आकाशमार्गसे चलते थे। उन अन्तरिक्षचारी वसुको सहसा आते देख ब्रह्मर्षियोंने देवताओंसे कहा--'ये नरेश हमलोगोंका संदेह दूर कर देंगे; क्योंकि ये यज्ञ करनेवाले, दानपति, श्रेष्ठ तथा सम्पूर्ण भूतोंके हितैषी एवं प्रिय हैं
ūcur dvijātayo devān eṣa chhetsyati saṁśayam | yajvā dānapatiḥ śreṣṭhaḥ sarvabhūtahitapriyaḥ || śrīmān rājā uparicaraḥ svayā senayā vāhanaiś ca saha ākāśamārgeṇa calati sma | tān antarīkṣacārīṇo vasūn sahasā āgatān dṛṣṭvā brahmarṣayo devatān ūcuḥ—“ayaṁ nareśo ’smākaṁ saṁśayaṁ dūrīkariṣyati; yata eṣa yajñakṛd dānapatiḥ śreṣṭhaḥ sarvabhūtānāṁ hitaiṣī priyaś ca” iti ||
Los sabios dos veces nacidos se dirigieron a los dioses: «Este rey disipará nuestra duda». Pues es ejecutor de sacrificios, señor de dádivas, eminente entre los hombres y amado por estar consagrado al bienestar de todos los seres. El ilustre rey Uparicara avanzaba por la senda del cielo con su ejército y sus vehículos. Al ver que los Vasus—los que se desplazan por el aire intermedio—llegaban de improviso, los brahmarishis hablaron a los dioses, seguros de que un soberano tan justo y generoso aclararía lo incierto.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler’s moral authority rests on sacrificial responsibility (yajña), generosity (dāna), and universal benevolence (sarvabhūta-hita). Such virtues make one trustworthy enough to resolve doubts even among sages and gods.
Brahmarishis see the Vasus arrive suddenly and tell the gods that the approaching King Uparicara—moving through the sky with his forces—will dispel their uncertainty, because his character is marked by sacrifice, charity, excellence, and concern for all beings.