Previous Verse
Next Verse

Shloka 143

Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya

Chapter 29

“जब वे समुद्रकी ओर यात्रा करते, उस समय उसका जल स्थिर हो जाता था। नदियोंकी बाढ़ शान्त हो जाती थी। उनके रथकी ध्वजा कभी भग्न नहीं होती थी ।। हैरण्यांस्त्रिनलोत्सेधान्‌ पर्वतानेकविंशतिम्‌ । ब्राह्मणेभ्यो ददौ राजा यो<श्वमेथधे महामखे,'राजा पृथुने अश्वमेध नामक महायज्ञमें चार सौ हाथ ऊँचे इक्कीस सुवर्णमय पर्वत ब्राह्मणोंको दान किये थे

yadā te samudraṁ prati yātrāṁ kurvanti sma tadā tasya jalaṁ sthiraṁ bhavati sma | nadīnāṁ pravāhāḥ praśāmyanti sma | teṣāṁ rathadhvajā kadācana na bhajyate sma || hairaṇyān tṛṇalotsedhān parvatān ekaviṁśatim | brāhmaṇebhyo dadau rājā yo 'śvamedhe mahāmakhe || rājā pṛthur aśvamedha-nāmni mahāyajñe brāhmaṇebhyaḥ catuḥśata-hasta-ucchritān ekaviṁśati suvarṇamayān parvatān dānam adāt |

Dijo Vāyu: Siempre que emprendían el viaje hacia el océano, sus aguas se aquietaban; las crecidas de los ríos se apaciguaban; y el estandarte de su carro jamás se quebraba. Aquel mismo rey—Pr̥thu—en el gran sacrificio del Aśvamedha, otorgó a los brahmanes veintiuna montañas de oro, cada una de cuatrocientos codos de altura.

हैरण्यान्golden
हैरण्यान्:
Karma
TypeAdjective
Rootहैरण्य
FormMasculine, Accusative, Plural
त्रिणलोत्सेधान्having the height of three nalas (measure)
त्रिणलोत्सेधान्:
Karma
TypeNoun
Rootत्रिणलोत्सेध
FormMasculine, Accusative, Plural
पर्वतान्mountains
पर्वतान्:
Karma
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Accusative, Plural
एकविंशतिम्twenty-one (number)
एकविंशतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootएकविंशति
FormFeminine, Accusative, Singular
ब्राह्मणेभ्यःto the Brahmins
ब्राह्मणेभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Dative, Plural
ददौgave
ददौ:
Karta
TypeVerb
Rootदा
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अश्वमेधधेin the Aśvamedha
अश्वमेधधे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअश्वमेध
FormMasculine, Locative, Singular
महामखेin the great sacrifice
महामखे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहामख
FormMasculine, Locative, Singular

वायुदेव उवाच

वायुदेव (Vāyu)
राजा पृथु (King Pr̥thu)
समुद्र (ocean)
नदियाँ (rivers)
रथ (chariot)
ध्वजा (banner/standard)
अश्वमेध (Aśvamedha sacrifice)
ब्राह्मण (Brahmins)
सुवर्णमय पर्वत (golden mountains)