Shloka 46
Adhyāya 270 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on saṃnyāsa; Bhīṣma on calculable time, tamas, and karma
Vṛtra–Uśanā exemplum begins
कुण्डधार बोला--ब्रह्मन! तुमने बड़े भक्तिभावसे मेरी पूजा की थी। इसपर भी यदि तुम धन पाकर दुःख ही भोगते रहते तो मेरे द्वारा तुम्हारा क्या उपकार हुआ होता और तुम्हारे ऊपर मेरा कौन-सा अनुग्रह सिद्ध हो सकता था ।। पश्य पश्य च भूयस्त्वं कामानिच्छेत् कथं नर: । स्वर्गद्वारं हि संरुद्धं मानुषेषु विशेषत:,देखो-देखो, एक बार फिर लोगोंकी दशापर दृष्टिपात करो। यह सब देख-सुनकर मनुष्य भोगोंकी इच्छा कैसे कर सकता है। जो धन और भोगोंमें आसक्त हैं, ऐसे लोगों, विशेषतः: मनुष्योंके लिये स्वर्गका दरवाजा प्राय: बंद ही रहता है
Kuṇḍadhāra uvāca—brāhmaṇa! tvayā mahābhaktyā mama pūjā kṛtā. tathāpi yadi tvaṁ dhanaṁ prāpya duḥkham eva anubhavetaḥ, tarhi mayā tava ko ’pakāraḥ kṛtaḥ syāt, tava ca mayi kaḥ anugrahaḥ siddhaḥ syāt? paśya paśya ca bhūyas tvaṁ—kāmān icchet kathaṁ naraḥ? svargadvāraṁ hi saṁruddhaṁ mānuṣeṣu viśeṣataḥ (ye dhana-bhoga-āsaktāḥ).
Kuṇḍadhāra dijo: «Oh brahmán, una vez me rendiste culto con gran devoción. Pero si, tras obtener riquezas, no hicieras sino padecer tristeza, ¿qué provecho te habría traído mi don, y qué gracia mía podría decirse que se cumplió en ti? Mira—mira de nuevo, y vuelve a considerar la condición de los hombres. Después de ver y oír todo esto, ¿cómo podría un hombre seguir deseando placeres? Pues para quienes se aferran a la riqueza y a los goces—especialmente entre los humanos—la puerta del cielo está, por así decirlo, cerrada.»
कुण्डधार उवाच