Shloka 46
कपिलगोसंवादे गृहस्थ-त्यागधर्मयोः प्रमाण्यविचारः
Kapila–Cow Dialogue: Authority of Householder and Renunciant Dharmas
इस प्रकार दीर्घकालके पश्चात् वे वाराणसी पुरीमें जा पहुँचे, वहाँ उन्होंने तुलाधारको सौदा बेचते देखा ।। सो<पि दृष्टवैव तं विप्रमायान्तं भाण्डजीवन: । समुत्थाय सुसंहृष्ट: स्वागतेनाभ्यपूजयत्,विविध पदार्थोके क्रय-विक्रयसे जीवन-निर्वाह करनेवाले तुलाधार भी ब्राह्मणको आते देख तुरंत ही उठकर खड़े हो गये और बड़े हर्षके साथ आगे बढ़कर उन्होंने ब्राह्मणका स्वागत-सत्कार किया
evaṃ prakāreṇa dīrghakālasya paścāt te vārāṇasī-purīṃ gatvā prāpuḥ; tatra te tulādhāraṃ vaṇijaṃ kraya-vikrayair jīvanaṃ nirvahantaṃ dadarśuḥ. so 'pi dṛṣṭvaiva taṃ vipram āyāntaṃ bhāṇḍajīvanaḥ samutthāya susaṃhṛṣṭaḥ svāgatena abhyapūjayat.
Después de mucho tiempo, llegaron a la ciudad de Vārāṇasī. Allí vieron a Tulādhāra, un comerciante que sostenía su vida comprando y vendiendo mercancías. En cuanto advirtió que el brāhmaṇa se acercaba, Tulādhāra—aunque vivía del comercio—se levantó al instante, lleno de alegría, y lo honró con una cálida bienvenida. El episodio subraya que el dharma verdadero no se muestra por la etiqueta social, sino por la conducta: humildad, hospitalidad y reverencia hacia el digno pueden brillar incluso en un cabeza de familia dedicado al mercado.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is validated by conduct: even a merchant living by trade can embody righteousness through humility, prompt respect, and sincere hospitality toward the worthy.
After a long interval, the travelers arrive in Vārāṇasī and see Tulādhāra engaged in commerce; noticing a brāhmaṇa approaching, Tulādhāra immediately rises, rejoices, and welcomes him with honor.