Shloka 11
चिरकारि-उपाख्यानम् / The Exemplum of Cirakārī: Deliberation Before Irreversible Action
क्रूर स््वभाववाले पापी भी पृथक्-पृथक् सत्यकी शपथ खाकर ही आपसमें द्रोह या विवादसे बचे रहते हैं। इतना ही नहीं, वे सत्यका आश्रय लेकर सत्यकी ही दुहाई देकर अपने-अपने कर्मोमें प्रवृत्त होते हैं
krūra-svabhāvavāle pāpino 'pi pṛthak-pṛthak satyasya śapathaṃ kṛtvāiva parasparaṃ drohāt vā vivādāt vā rakṣyante. na kevalam; te satyam āśritya satyasyaiva duhāṃ dattvā sva-sva-karmasu pravartante.
Dijo Bhishma: Incluso los pecadores de naturaleza cruel, cada cual por su cuenta, evitan la traición mutua o la disputa solo después de jurar por la verdad. Y no solo eso: tomando refugio en la verdad e invocando a la verdad misma como testigo, prosiguen con sus respectivas acciones. Así, el recurso a la verdad frena el conflicto y da orden incluso entre los malvados.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Truth (satya) functions as a regulating moral force: even people of sinful and cruel tendencies restrain treachery and disputes when bound by an oath to truth and when they invoke truth as a witness to their actions.
In Bhishma’s instruction during the Shanti Parva, he highlights how social trust and restraint can arise from commitment to satya—showing that oaths and the public invocation of truth can curb conflict even among those otherwise inclined to wrongdoing.