Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Adhyāya 222 — ब्रह्मस्थानप्राप्ति: मोक्षधर्मे समत्वव्रतम्

Attaining the Brahman-Station: The Vow of Equanimity in Mokṣadharma

कर्तास्ति तस्य पुरुष उताहो नेति संशय: । एतदिच्छामि तत्त्वेन त्वत्त: श्रोतुं पितामह,युधिष्ठिरने पूछा--भारत! इस लोकमें जो यह शुभ अथवा अशुभ कर्म होता है, वह पुरुषको उसके सुख-दुःखरूप फल भोगनेमें लगा ही देता है; परंतु पुरुष उस कर्मका कर्ता है या नहीं, इस विषयमें मुझे संदेह है; अतः पितामह! मैं आपके द्वारा इसका तत्त्वयुक्त समाधान सुनना चाहता हूँ

kartāsti tasya puruṣa utāho neti saṁśayaḥ | etad icchāmi tattvena tvattaḥ śrotuṁ pitāmaha ||

Dijo Yudhiṣṭhira: «Dudo de si el hombre es en verdad el hacedor de sus actos o no. Abuelo, deseo oír de ti la verdad de este asunto: cómo las obras, sean auspiciosas o infaustas, llegan a atar al hombre a la experiencia del placer y del dolor, y qué grado de agencia posee realmente el ser en ese proceso.»

कर्ताdoer/agent
कर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootकर्तृ (कृ धातु से कर्तृ-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormPresent, 3rd, Singular
तस्यof that (person/thing)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
पुरुषःperson/self
पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Nominative, Singular
उतor/indeed (in alternative)
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
अहोindeed/then (emphatic particle)
अहो:
TypeIndeclinable
Rootअहो
not
:
TypeIndeclinable
Root
इतिthus/so (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
संशयःdoubt
संशयः:
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
एतत्this (matter)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
FormPresent, 1st, Singular
तत्त्वेनin truth/according to reality
तत्त्वेन:
Karana
TypeNoun
Rootतत्त्व
FormNeuter, Instrumental, Singular
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative, Singular
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + तुमुन्
Formतुमुन्, Infinitive
पितामहO grandsire
पितामह:
Sampradana
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Vocative, Singular

युधिष्ठिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīṣma (Pitāmaha)