Shloka 48

Śrī–Indra–Bali Saṃvāda: The Departure and Fourfold Placement of Lakṣmī

Devanagari script

भूव्योमतोयानलवायवो5पि सदा शरीरं प्रतिपालयन्ति । इतीदमालक्ष्य रति: कुतो भवेद्‌ विनाशिनो&प्यस्य न शर्म विद्यते,पृथ्वी, आकाश, जल, अग्नि और वायु--ये सदा शरीरकी रक्षा करते रहते हैं। इस बातको अच्छी तरह समझ लेनेपर इसके प्रति आसक्ति कैसे हो सकती है? जो एक दिन मृत्युके मुखमें पड़नेवाला है, ऐसे शरीरसे सुख कहाँ है

Transliteration

bhūvyomato yānalanilavāyavo 'pi sadā śarīraṁ pratipālayanti | itīdam ālakṣya ratiḥ kuto bhaved vināśino 'py asya na śarma vidyate ||

Translation

Dijo Bhishma: «La tierra, el espacio, el agua, el fuego y el viento sostienen y protegen continuamente el cuerpo. Cuando uno reconoce esto con claridad, ¿cómo podría nacer el apego al cuerpo? Pues este cuerpo es perecedero y está destinado a caer en la muerte; en él no hay consuelo duradero ni dicha verdadera».

Word by Word

• {'bhū': 'earth', 'vyoman': 'sky, space', 'toya': 'water', 'anala': 'fire', 'anila/vāyu': 'wind, vital air', 'api': 'also, even', 'sadā': 'always', 'śarīram': 'body', 'pratipālayanti': 'they maintain, protect, sustain', 'iti': 'thus', 'idam': 'this', 'ālakṣya': 'having observed/understood clearly, having recognized', 'ratiḥ': 'attachment, delight, fondness', 'kutaḥ': 'from where? how?', 'bhavet': 'could arise, would be', 'vināśinaḥ': 'perishable, subject to destruction', 'asya': 'of this (body)', 'na': 'not', 'śarma': 'ease, comfort, lasting happiness, refuge', 'vidyate': 'is found, exists'}

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• body (śarīra)
• earth (bhū/pṛthvī)
• sky/space (vyoman/ākāśa)
• water (toya/jala)
• fire (anala/agni)
• wind (anila/vāyu)