Adhyāya 189: Japa—Inquiry into the Jāpaka, Method
Vidhi), and Fruit (Phala
पिशाचा राक्षसा: प्रेता विविधा म्लेच्छजातय: । प्रणष्टज्ञानविज्ञाना: स्वच्छन्दाचारचेष्टिता,वे ज्ञान-विज्ञानसे हीन और स्वेच्छाचारी लोग पिशाच, राक्षस, प्रेत तथा नाना प्रकारकी म्लेच्छ-जातिके होते हैं
piśācā rākṣasāḥ pretā vividhā mlecchajātayaḥ | praṇaṣṭajñānavijñānāḥ svacchandācāraceṣṭitāḥ ||
Bharadvāja dijo: «Quienes han perdido el verdadero conocimiento y el discernimiento, y obran según el mero capricho—sin freno en conducta y proceder—son contados entre los piśācas, los rākṣasas, los pretas y las muchas clases de pueblos nacidos como mlecchas. El verso presenta la ruina moral e intelectual como una caída a modos de vida inhumanos, y advierte que la libertad sin dharma se vuelve autodestrucción.»
भरद्वाज उवाच
The verse teaches that when people lose knowledge (jñāna) and discernment (vijñāna) and live by mere whim (svacchanda), their conduct becomes adharma; such a life is portrayed as a descent into ‘inhuman’ categories (piśāca/rākṣasa/preta), emphasizing that ethical restraint and right understanding are essential to human dignity.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and right living, Bharadvāja characterizes certain degraded modes of life: those who are intellectually and morally ruined and act without restraint are described using traditional typologies of beings and outsider groups, as a didactic warning about the consequences of abandoning dharmic conduct.