Shloka 4
उसी समय दिव्य-धेनु दक्षकन्या सुरभिदेवी वहाँ आकर आकाशगमें ठीक चिताके ऊपर खड़ी हो गयीं ।। तस्या वक्त्राच्च्युत: फेन: क्षीरमिश्रस्तदानघ । सो5पतदू वै ततस्तस्यां चितायां राजधर्मण:,अनघ! उनके मुखसे जो दूधमिश्रित फेन झरकर गिरा, वह राजधर्माकी उस चितापर पड़ा
tadā divyā dhenur dakṣakanyā surabhīdevī tatra āgatya ākāśe samyak citāyā upari tiṣṭhati sma | tasyā vaktrāc cyutaḥ phenaḥ kṣīramiśras tadānagha | so ’patad vai tataḥ tasyāṃ citāyāṃ rājadharmaṇaḥ, anagha |
En ese mismo instante, la vaca divina Surabhī—hija de Dakṣa—llegó allí y se detuvo en el cielo, justo sobre la pira funeraria. De su boca goteó una espuma mezclada con leche; y aquella espuma de leche cayó sobre la pira del rey que encarnaba el rājadharma, el deber real. El episodio subraya que la realeza justa es honrada no sólo por los hombres, sino también por los seres divinos, como si el propio cosmos ofreciera un tributo consagratorio a una vida vivida en el deber.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Rājadharma—righteous rule grounded in duty and protection of subjects—has a sanctifying power recognized beyond human society; the divine tribute symbolizes that ethical kingship aligns with cosmic order and is worthy of reverence.
As a king associated with rājadharma lies on the funeral pyre, the celestial cow Surabhī appears in the sky above it, and milk-mixed foam from her mouth falls onto the pyre, functioning like a divine offering or consecration.