Shloka 133

Adhyāya 174: Karma as an inescapable companion (कर्मानुगमन-उपदेश)

Devanagari script

सम्परिष्वज्य सुद्ठदं प्रीत्या परमया युतः । राजन्‌! बर्तन और सुवर्ण आदि सब सामग्रीसहित प्रिय सुहृद्‌ गौतमको पाकर बकराजने बड़े प्रेमसे उसको हृदयसे लगा लिया

Transliteration

sampariṣvajya su-dṛḍhaṃ prītyā paramayā yutaḥ | rājan! bhājana-suvarṇādi sarva-sāmagrī-sahitaṃ priya-suhṛdaṃ gautamaṃ prāpya bakarājo mahā-premṇā taṃ hṛdayena pariṣasvaje |

Translation

Bhishma dijo: «¡Oh rey! Colmado del afecto más alto, el rey Baka abrazó con fuerza a Gautama. Al recobrar a su querido amigo y bienhechor, Gautama—junto con vasijas, oro y demás provisiones completas—lo estrechó contra su pecho con un amor hondo y sincero».

Word by Word

• सम्परिष्वज्य: having embraced
• Type: Verb
• Root: सम्-परि-√स्वज्
• Form: ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययः), कर्तरि, पूर्वकालिक क्रिया (absolutive)

• सुदृढम्: firmly, tightly
• सुदृढम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सुदृढ
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रीत्या: with affection
• प्रीत्या: Karana
• Type: Noun
• Root: प्रीति
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• परमया: supreme, very great
• परमया: Karana
• Type: Adjective
• Root: परमा (परम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• युतः: endowed (with), possessed
• युतः: Karta
• Type: Verb
• Root: √युज्
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• राजन्: O king!
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• King (addressed as Rājan)
• Bakarāja (King Baka)
• Gautama
• vessels/utensils (bhājana)
• gold (suvarṇa)
• provisions/materials (sāmagrī)