Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Khaḍgotpattiḥ (Origin and Dharmic Function of the Sword) | खड्गोत्पत्तिः

श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन यथावदिह पार्थिव । अज्ञानप्रसवं हीदं यद्‌ दुःखमुपलभ्यते,पृथ्वीनाथ! मैं इस विषयको यथावत्‌्रूपसे तत्त्वके विवेचनपूर्वक सुनना चाहता हूँ; क्योंकि यह जो दुःख उपलब्ध होता है, उसकी उत्पत्तिका कारण अज्ञान ही है

śrotum icchāmi tattvena yathāvad iha pārthiva | ajñāna-prasavaṁ hīdaṁ yad duḥkham upalabhyate ||

Dijo Yudhiṣṭhira: «Oh rey, deseo oír esto aquí conforme a su principio verdadero y en el debido orden. Pues el sufrimiento que se experimenta en este mundo nace únicamente de la ignorancia».

श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Karma
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formतुमुन् (infinitive)
इच्छामिI desire
इच्छामि:
Karta
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट् (present), 1, singular, परस्मैपदम्
तत्त्वेनin truth / with true understanding
तत्त्वेन:
Karana
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formneuter, instrumental, singular
यथावत्properly, as it is
यथावत्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
इहhere, in this matter
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
पार्थिवO king
पार्थिव:
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formmasculine, vocative, singular
अज्ञान-प्रसवम्born of ignorance
अज्ञान-प्रसवम्:
TypeAdjective
Rootअज्ञानप्रसव (प्रातिपदिक)
Formneuter, nominative, singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
इदम्this
इदम्:
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formneuter, nominative, singular
यत्which
यत्:
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formneuter, nominative, singular
दुःखम्suffering
दुःखम्:
Karta
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formneuter, nominative, singular
उपलभ्यतेis obtained/experienced
उपलभ्यते:
TypeVerb
Rootउप-लभ् (धातु)
Formलट् (present), 3, singular, आत्मनेपदम् (passive sense)
पृथ्वी-नाथO lord of the earth (king)
पृथ्वी-नाथ:
TypeNoun
Rootपृथ्वीनाथ (प्रातिपदिक)
Formmasculine, vocative, singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
P
pārthiva (a king addressed)