Shloka 4
Daṇḍa as the Foundation of Social Order (दण्डप्रतिष्ठा)
दण्डेन रक्ष्यते धान्यं धनं दण्डेन रक्ष्यते । एवं विद्वानुपाधत्स्व भावं पश्यस्व लौकिकम्,दण्डसे धान्यकी रक्षा होती है, उसीसे धनकी भी रक्षा होती है; ऐसा जानकर आप भी दण्ड धारण कीजिये और जगतके व्यवहारपर दृष्टि डालिये
arjuna uvāca | daṇḍena rakṣyate dhānyaṃ dhanaṃ daṇḍena rakṣyate | evaṃ vidvān upādhatsva bhāvaṃ paśyasva laukikam ||
Arjuna dijo: «Con la vara de autoridad se protege el grano; con esa misma autoridad se protege también la riqueza. Sabiendo esto, toma tú también el poder del castigo y mira cómo funciona en verdad el trato del mundo».
अजुन उवाच
Educational Q&A
Legitimate authority and the capacity to punish wrongdoing (daṇḍa) are presented as necessary instruments for protecting society’s essentials—food supply and wealth—thereby sustaining order and dharma in practical life.
Arjuna urges the addressed authority figure to adopt a firm, worldly-realistic stance: to wield daṇḍa as a ruler would, because without enforcement, protection of resources and social stability cannot be maintained.