Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)

कृतंत्रेतां द्वापरं च कलिश्न भरतर्षभ । राजमूला इति मतिर्मम नास्त्यत्र संशय:,भरतश्रेष्ठ! सत्ययुग, त्रेता, द्वापर और कलियुग--इन सबका मूल कारण राजा ही है, ऐसा मेरा विचार है। इसकी सत्यतामें मुझे तनिक भी संदेह नहीं है

kṛtaṃ tretāṃ dvāparaṃ ca kaliṃ ca bharatarṣabha | rājamūlā iti matir mama nāsty atra saṃśayaḥ ||

Bhīṣma dijo: «Oh, toro entre los Bharata, las edades—Kṛta, Tretā, Dvāpara y Kali—están enraizadas en el rey. Tal es mi convicción asentada; en esto no tengo duda alguna.»

कृतम्made/constituted
कृतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootकृत (कृ + क्त)
FormNeuter, Nominative, Singular
त्रेताम्Tretā (age)
त्रेताम्:
Karma
TypeNoun
Rootत्रेता
FormFeminine, Accusative, Singular
द्वापरम्Dvāpara (age)
द्वापरम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्वापर
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कलिम्Kali (age)
कलिम्:
Karma
TypeNoun
Rootकलि
FormMasculine, Accusative, Singular
श्न(unclear; likely scribal corruption)
श्न:
TypeIndeclinable
Rootश्न (पाठभ्रंश/अस्पष्ट)
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरत + ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
राजking
राज:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
मूलाःhaving as root/cause
मूलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमूल
FormMasculine, Nominative, Plural
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
मतिःopinion/understanding
मतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमति
FormFeminine, Nominative, Singular
ममof me / my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
संशयःdoubt
संशयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
B
Bharatarṣabha (Yudhiṣṭhira)
K
Kṛta/Satya Yuga
T
Tretā Yuga
D
Dvāpara Yuga
K
Kali Yuga
R
Rājā (the king)