Shloka 117
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
परिघो नाम चाण्डाल: शस्त्रपाणिरदृश्यत | तदनन्तर प्रातःकाल परिघ नामक चाण्डाल हाथमें हथियार लेकर आता दिखायी दिया। उसकी आकृति बड़ी विकराल थी। शरीरका रंग काला और पीला था। उसका नितम्ब भाग बहुत स्थूल था। कितने ही अंग विकृत हो गये थे। वह स्वभावका रूखा जान पड़ता था। कुत्तोंसे घिरा हुआ वह मलिनवेषधारी चाण्डाल बड़ा भयंकर दिखायी दे रहा था
parigho nāma cāṇḍālaḥ śastrapāṇir adṛśyata | tadanantaraṁ prātaḥkāle parigha-nāmakaś cāṇḍālaḥ hastam̐ śastraṁ gṛhītvā dṛśyate sma | tasya ākṛtir mahāvikarālā āsīt | śarīra-varṇaḥ kṛṣṇa-pītaḥ | nitamba-deśaḥ atisthūlaḥ | bahavaḥ aṅgāni vikṛtāni | sa svabhāvena rūkṣa iva pratibhāti | śvābhiḥ parivṛtaḥ sa malinaveṣadhārī cāṇḍālo bhīṣaṇaḥ babhūva | tasya mukhaṁ viśālaṁ karṇāś ca bhittiṣu nikhātakīlā iva babhūvuḥ || taṁ dṛṣṭvā yamadūtāḥ mārjāriḥ trastacetanaḥ ||
Bhishma dijo: Se vio a un chandala llamado Parigha, con un arma en la mano. Luego, al amanecer, ese chandala de nombre Parigha apareció de nuevo empuñando su arma. Su figura era espantosamente terrible: su tez era oscura y amarillenta, sus caderas muy grandes, muchos de sus miembros estaban deformes, y su naturaleza parecía áspera. Rodeado de perros y vestido con ropas manchadas, resultaba aterrador; su boca era enorme y sus orejas parecían estacas clavadas en un muro. Al verlo, los mensajeros de Yama —y Marjari— quedaron sobrecogidos de miedo.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse uses a terrifying apparition—an armed, impure, and deformed figure—to signal the moral consequences of harsh and defiling conduct. In the Shanti Parva’s ethical frame, such imagery warns that adharma and cruelty lead to degradation and fear, aligning with Yama’s domain of justice and retribution.
Bhishma describes the appearance of a Chandala named Parigha at dawn, carrying a weapon and surrounded by dogs, with a grotesque and frightening body. The sight is so dreadful that even Yama’s messengers, along with a figure named Marjari, become terrified.