Shloka 22
मृदु-तीक्ष्ण-नीति तथा दुष्टलक्षण-विज्ञानम्
Measured Policy and the Recognition of Malicious Disposition
ओजकश्न जनयेदेव संगृह्नन् साधूसम्मतम् । अकाले साधयेम्मित्रं न च प्राप्ते प्रपीडयेत्,श्रेष्ठ पुरुषोंकी सम्मति लेकर अपने बलको सदा बढ़ाता रहे। जबतक अनुकूल अवसर न आये, तबतक अपने मित्रोंकी संख्या बढ़ावे और शत्रुको भी पीड़ा न दे; परंतु अवसर आ जाय तो शत्रुपर प्रहार करनेसे न चूके
ojakāś ca janayed eva saṅgṛhṇan sādhū-sammatam | akāle sādhayen mitraṁ na ca prāpte prapīḍayet ||
Bhīṣma dijo: «El hombre debe acrecentar su fuerza de manera constante, haciéndolo con la aprobación y el consejo de los virtuosos. Hasta que llegue el momento favorable, debe consolidar aliados y aumentar el número de amigos, y no hostigar al enemigo antes de tiempo. Pero cuando la ocasión justa haya llegado, no debe dejar de golpear al enemigo».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Strength should be increased under righteous guidance; one should patiently build alliances and avoid premature aggression, yet act decisively when the proper moment arrives.
In Shanti Parva’s instruction on kingship and conduct, Bhishma teaches Yudhishthira principles of prudent policy: consolidate power and friends first, avoid untimely provocation, and strike only when conditions are ripe.