Shloka 25
Jaitrya-nimitta: Signs of Prospective Victory and the Priority of Conciliation (जयलक्षण-निमित्त तथा सान्त्व-प्रधान नीति)
विषयो व्यथते राजन् सर्व: सस्थाणुजड्रम: । अस्य प्रतापतप्तानां मज्जा सीदति देहिनाम्,राजन! युद्ध उपस्थित होनेपर स्थावर-जंगम प्राणियोंसहित समस्त देश ही व्यथित हो उठता है और अस्त्रोंके प्रतापसे संतप्त हुए देहधारियोंकी मज्जा भी सूखने लगती है
viṣayo vyathate rājan sarvaḥ sasthāṇujaḍramaḥ | asya pratāpataptānāṁ majjā sīdati dehinām ||
Bhīṣma dijo: «Oh Rey, cuando la guerra se aproxima, todo el reino se estremece: cuanto está fijo o en movimiento, cuanto parece inerte o está vivo. Bajo el ardor del poder de las armas, hasta la médula de los seres encarnados parece desfallecer y secarse.»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
War is not a contained event; its violence radiates outward, distressing the entire realm and breaking down even the innermost strength of living beings. The verse underscores the ethical weight of choosing or permitting war.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs the king on dharma and governance. Here he describes the palpable, widespread terror and bodily devastation that arise when battle approaches, as a warning about war’s real cost.