Shloka 7
प्रायः सभी देशोंमें महान् धैर्यशशाली, महाबली एवं शूरवीर पैदा होते हैं। उन सबका उल्लेख अधिकतर किया जा चुका है। अब तुम मुझसे उनके लक्षण सुनो ।। सिंहशार्दूलवाड्नेत्रा: सिंहशार्टूलगामिन: । पारावतकुलिज्ञाक्षा: सर्वे शूरा: प्रमाथिन:,जिनकी वाणी, नेत्र तथा चाल-ढाल सिंहों या बाघोंके समान होती है और जिनकी आँखें कबूतर या गौरैयेके समान होती हैं, वे सभी शूरवीर एवं शत्रुसेनाको मथ डालनेवाले होते हैं
bhīṣma uvāca |
prāyaḥ sarveṣu deśeṣu mahān dhairyaśālī mahābalī ca śūravīraś ca jāyante | teṣāṃ sarveṣām ullekho bahuśaḥ kṛtaḥ | idānīṃ teṣāṃ lakṣaṇāni mattaḥ śṛṇu ||
siṃhaśārdūlavāg-netrāḥ siṃhaśārdūlagāminaḥ |
pārāvatakulijñākṣāḥ sarve śūrāḥ pramāthinaḥ ||
Dijo Bhīṣma: «En casi toda tierra surgen hombres de gran firmeza, inmensa fuerza y valor heroico; de la mayoría ya se ha hablado. Ahora escucha de mí sus señales distintivas. Aquellos cuya palabra, mirada y porte se asemejan a los del león y el tigre, y cuyos ojos son agudos y brillantes como los de la paloma y el gorrión, todos ellos son guerreros verdaderos, capaces de aplastar y revolver las filas del enemigo.»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that genuine heroism has observable traits—steadfastness, power, and a disciplined presence expressed through speech, gaze, and gait—by which a warrior can be recognized as capable of overpowering enemy forces.
In Shanti Parva, Bhishma continues instructing Yudhishthira. Here he transitions from having mentioned many notable heroes to describing the general characteristics by which such formidable warriors are identified.