ऋषिसमागमः — युधिष्ठिरस्य शोकवर्णनम्
Sage Assembly and Yudhiṣṭhira’s Articulation of Grief
यह द्रुपदकुमारी कृष्णा अपने पुत्रोंके मारे जानेसे अत्यन्त दीन हो गयी है। इस बेचारीके भाई-बन्धु भी मार डाले गये। यह हमलोंगोंके प्रिय और हितमें सदा लगी रहती है। मैं जब-जब इसकी ओर देखता हूँ तब-तब मेरे मनमें अधिक-से-अधिक पीड़ा होने लगती है।। इदमन्यत् तु भगवन् यत् त्वां वक्ष्यामि नारद | मन्त्रसंवरणेनास्मि कुन्त्या दुः:खेन योजित:,भगवन् नारद! यह दूसरी बात जो मैं आपसे बता रहा हूँ और भी दु:ख देनेवाली है। मेरी माता कुन्तीने कर्णके जन्मका रहस्य छिपाकर मुझे बड़े भारी दुःखमें डाल दिया है
yudhiṣṭhira uvāca | iyam drupadakumārī kṛṣṇā putrāṇāṃ nidhane nātīva dīnā jātā | asyāś ca bhrātṛ-bandhavā api nihātāḥ | eṣā asmākaṃ priyā hitaiṣiṇī ca sadā | yāvad yāvad enam paśyāmi tāvat tāvad mama manasi bhūyo-bhūyaḥ pīḍā vardhate || idam anyat tu bhagavan yat tvāṃ vakṣyāmi nārada | mantra-saṃvaraṇenāsmi kuntyā duḥkhena yojitaḥ ||
Dijo Yudhiṣṭhira: «Esta Krishna, hija de Drupada (Draupadī), ha quedado abatida por la matanza de sus hijos. Sus hermanos y parientes también han sido muertos. Siempre nos ha sido querida y se ha mantenido firme en procurar nuestro bien. Cada vez que la contemplo, mi corazón es traspasado por un dolor cada vez mayor. Y, oh bendito Nārada, hay otro asunto que debo contarte—más aflictivo aún: al ocultar el secreto del nacimiento de Karṇa, mi madre Kuntī me ha atado a una pena profunda.»
युधिछिर उवाच