Shloka 24
Nakula’s Engagement with Citra-sena and Karṇa’s Sons; Śalya Re-stabilizes the Kaurava Host
वहाँ सैकड़ों कबन्ध सब ओर बिखरे पड़े थे। छत्र और चँवर भरे हुए थे। उन सबसे वह सेनारूपी वन फूलोंसे व्याप्त हुए विशाल विपिनके समान सुशोभित होता था ।। तत्र योधा महाराज विचरन्तो हाभीतवत् । दृश्यन्ते रुधिराक्ताज़: पुष्पिता इव किंशुका:,महाराज! वहाँ खूनसे लथपथ शरीर लेकर निर्भय-से विचरनेवाले योद्धा फूले हुए पलाशवृक्षोंके समान दिखायी देते थे
tatra yodhā mahārāja vicaranto hy abhītavat | dṛśyante rudhirāktāṅgāḥ puṣpitā iva kiṃśukāḥ ||
Sañjaya dijo: «Allí, oh rey, los guerreros se movían como si no conocieran el miedo. Sus cuerpos, empapados de sangre, parecían árboles kiṃśuka (pālāśa) en plena floración». La imagen intensifica la tensión moral de la batalla: lo que desde lejos parece “bello” es en verdad el terrible florecer de la violencia, donde el valor y la insensibilidad conviven en medio del sufrimiento.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a striking simile to expose the moral ambiguity of war: blood makes the warriors look like flowering trees, suggesting how violence can be aesthetically framed while remaining horrific. It invites reflection on dharma in battle—courage and fearlessness may persist, yet the scene is saturated with suffering and the cost of conflict.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra what he ‘sees’ on the battlefield: warriors roam about seemingly fearless, their limbs covered in blood. From a distance they resemble red-blossomed kiṃśuka (palāśa) trees, emphasizing the battlefield’s grim, forest-like spectacle.