Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

Gadā-yuddhe Bhīma–Duryodhanayoḥ Tumulaḥ Saṃprahāraḥ

Mace-duel’s intense exchange

'“ओ नीच! तेरे-जैसा कोई भी मनुष्य अन्य प्राकृत पुरुषके समान दुर्योधनको वाणीद्वारा नहीं डरा सकता ।। चिरकालेप्सितं दिष्टया हृदयस्थमिदं मम । त्वया सह गदायुद्धं त्रिदशैरुपपादितम्‌,'सौभाग्यकी बात है कि मेरे हृदयमें दीर्घकालसे जो तेरे साथ गदायुद्ध करनेकी अभिलाषा थी, उसे देवताओंने पूर्ण कर दिया

sañjaya uvāca | o nīca! tere-jaisā ko'ī bhī manuṣya anya prākṛta-puruṣa-samāna duryodhanaṃ vāṇī-dvārā na bhīṣayituṃ śaknoti || cirakālepsitaṃ diṣṭyā hṛdayastham idaṃ mama | tvayā saha gadāyuddhaṃ tridaśair upapāditam ||

Sañjaya dijo: «¡Oh miserable! Ningún hombre como tú, mero mortal común, puede intimidar a Duryodhana con palabras como a cualquier otro. Y, sin embargo, es venturoso: el anhelo largamente guardado en mi corazón—batirme contigo en duelo de maza—ha sido ahora cumplido por los dioses».

चिरकालfor a long time
चिरकाल:
Karma
TypeNoun
Rootचिरकाल
FormMasculine, Accusative, Singular
ईप्सितम्desired, longed-for
ईप्सितम्:
Karta
TypeAdjective
Rootईप्सित
FormNeuter, Nominative, Singular
दिष्ट्याby good fortune; luckily
दिष्ट्या:
Karana
TypeNoun
Rootदिष्टि
FormFeminine, Instrumental, Singular
हृदयस्थम्situated in (my) heart
हृदयस्थम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootहृदयस्थ
FormNeuter, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
ममof me; my
मम:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
त्वयाby/with you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormInstrumental, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
गदायुद्धम्mace-fight; club-duel
गदायुद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootगदायुद्ध
FormNeuter, Nominative, Singular
त्रिदशैःby the gods
त्रिदशैः:
Karana
TypeNoun
Rootत्रिदश
FormMasculine, Instrumental, Plural
उपपादितम्arranged; brought about; provided
उपपादितम्:
Karta
TypeVerb
Rootउपपादित
FormNeuter, Nominative, Singular, Passive (PPP)

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Duryodhana
T
Tridaśas (the gods)
G
Gadā (mace)
G
Gadāyuddha (mace-duel)