Shloka 4

Gadā-yuddhe Bhīma–Duryodhanayoḥ Tumulaḥ Saṃprahāraḥ

Mace-duel’s intense exchange

Devanagari script

भूत्वा हि जगतो नाथो हानाथ इव मे सुतः । गदामुद्यम्य यो याति किमन्यद्‌ भागधेयत:,“जो मेरा पुत्र सम्पूर्ण जगत्‌का नाथ था, वही अनाथकी भाँति गदा हाथमें लेकर युद्धस्थलमें पैदल जा रहा था। इसे भाग्यके सिवा और क्या कहा जा सकता है?

Transliteration

bhūtvā hi jagato nātho hānātha iva me sutaḥ | gadām udyamya yo yāti kim anyad bhāgadhayataḥ ||

Translation

Dijo Vaiśampāyana: «Mi hijo, que fue señor y amparo del mundo entero, va ahora a pie al campo de batalla como quien no tiene refugio, alzando la maza en la mano. ¿Cómo llamar a esto, si no es decreto del destino?»

Word by Word

भूत्वाhaving been / after becoming

हिindeed / for

जगतःof the world

नाथःlord / protector

हानाथःwithout a protector / helpless

इवas if / like

मेmy / of me

सुतःson

गदाम्mace

उद्यम्यhaving lifted / raising

यःwho

यातिgoes / proceeds

किम्what

अन्यत्other (anything else)

भागधेयतःthan fate / from destiny

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

my son (sutaḥ)

jagat (the world)

gadā (mace)

battlefield (implied)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes