Shloka 11
गदायुद्ध-समारम्भः
Commencement of the Mace-Duel Proceedings
पुण्यं तीर्थवरं दृष्टवा विस्मयं परमं गत: । प्रभावं च सरस्वत्या: प्लक्षप्रस्रवणं बल:,जिनकी ध्वजापर तालका चिह्न सुशोभित होता है, वे बलरामजी उस पर्वतपर थोड़ी ही दूर गये थे कि उनकी दृष्टि एक पुण्यमय उत्तम तीर्थपर पड़ी। वह सरस्वतीकी उत्पत्तिका स्थान प्लक्षप्रख्वण नामक तीर्थ था। उसका दर्शन करके बलरामजीको बड़ा आश्चर्य हुआ
vaiśampāyana uvāca | puṇyaṃ tīrthavaraṃ dṛṣṭvā vismayaṃ paramaṃ gataḥ | prabhāvaṃ ca sarasvatyāḥ plakṣaprasravaṇaṃ balaḥ ||
Dijo Vaiśampāyana: Al ver aquel tīrtha supremamente santo y excelente, Balarāma quedó sobrecogido por el mayor asombro. Allí contempló el poder manifiesto del río Sarasvatī—en Plakṣa-prasravaṇa, el venerado lugar donde se dice que ella nace—un encuentro que inspira reverencia por la geografía sagrada y por la fuerza purificadora de la peregrinación aun en medio del tumulto de la guerra.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the dharmic value of tīrtha-darśana: sacred places are not merely locations but embodiments of purifying power (prabhāva). Even in an age of conflict, reverence for holy sites and the cultivation of awe toward the sacred supports inner restraint and ethical orientation.
Vaiśampāyana narrates that Balarāma, while traveling, comes upon an eminent sacred ford. On seeing Plakṣa-prasravaṇa—celebrated as the source-region of the Sarasvatī—he is struck with profound wonder at the river’s sacred potency.