Shloka 3
Asita Devala Observes Jaigīṣavya’s Yogic Attainment and Chooses Mokṣa-dharma (देवल-जैगीषव्योपाख्यानम्)
उस तीर्थमें देवेश्वर देवराज इन्द्रने सौ यज्ञोंका अनुष्ठान किया था और बृहस्पतिजीको प्रचुर धन दिया था ।। निरर्गलान् सजारूथ्यान् सर्वान् विविधदक्षिणान् | आज हार क्रतूंस्तत्र यथोक्तान् वेदपारगै:,नाना प्रकारकी दक्षिणाओंसे युक्त एवं पुष्ट उन सभी शास्त्रोक्त यज्ञोंको इन्द्रने वेदोंके पारंगत दिद्वान् ब्राह्मणोंके साथ बिना किसी विघ्न-बाधाके वहाँ पूर्ण कर लिया
tasmin tīrthe deveśvaro devarāja indraḥ śataṃ yajñān anuṣṭhitavān bṛhaspataye ca pracuraṃ dhanaṃ dattavān | nirargalān sa-jārūthyān sarvān vividha-dakṣiṇān | ājahāra kratūṃs tatra yathoktān veda-pāragaiḥ |
Vaiśaṃpāyana dijo: En aquel vado sagrado, Indra—señor de los dioses y rey de los devas—realizó cien sacrificios y otorgó abundante riqueza a Bṛhaspati. Allí, junto con brāhmaṇas versados en los Vedas, consumó sin impedimento todos aquellos ritos prescritos por las escrituras, colmados de diversas dakṣiṇā (dádivas sacerdotales).
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical model where ritual accomplishment (yajña/kratu) is inseparable from right procedure (yathokta), learned officiants (veda-pāragas), and generosity (dakṣiṇā, giving wealth). Merit is shown as arising from disciplined action plus liberality, not from ritual alone.
Vaiśampāyana describes a particular tīrtha where Indra previously performed a hundred Vedic sacrifices. He rewarded Bṛhaspati and supported the rites with abundant gifts, completing the prescribed ceremonies smoothly with Veda-master Brāhmaṇas, without any obstacles.