Saptasārasvata-tīrtha-prasaṅgaḥ | The Saptasārasvata Pilgrimage Account and the Maṅkaṇaka Narrative
ऑपन--माजल छा जज सप्तत्रिशो5 ध्याय: विनशन
Vaiśampāyana uvāca: tato vinaśanaṃ rājan jagāmātha halāyudhaḥ | śūdrābhīrān prati dveṣād yatra naṣṭā sarasvatī ||
Dijo Vaiśampāyana: Entonces, oh rey, Halāyudha (Balarāma) fue a Vinaśana—el lugar donde el río Sarasvatī desaparece—movido por la aversión hacia los Śūdras y los Ābhīras. El verso presenta su peregrinación como un viaje sagrado y, a la vez, como una retirada moralmente cargada del conflicto social, mostrando cómo las disposiciones internas (como el odio) pueden acompañar incluso actos de apariencia religiosa.
वैशम्पायन उवाच
The verse suggests that sacred action (pilgrimage to a tīrtha) does not automatically purify one’s motive: inner dispositions like dveṣa (aversion/hatred) can accompany religious conduct. It invites reflection on aligning outward dharmic practice with inward ethical intention.
Vaiśampāyana narrates that Balarāma (Halāyudha) proceeds to the tīrtha called Vinaśana, identified as the place where the Sarasvatī ‘disappears.’ His movement is linked to hostility toward the Śūdras and Ābhīras, indicating a socially charged context behind his journey.