Next Verse

Shloka 1

सरस्वतीतीर्थानुक्रमः — बलरामस्य तीर्थयात्रा

Sarasvatī Tīrtha Itinerary — Balarāma’s Pilgrimage

ऑपनआक्रात बछ। 2 षट्त्रिशो5ध्याय: उदपानतीर्थकी उत्पत्तिकी तथा त्रित मुनिके कूपमें गिरने, वहाँ यज्ञ करने और अपने भाइयोंको शाप देनेकी कथा वैशम्पायन उवाच तस्मान्नदीगतं चापि हुदपानं यशस्विन: । त्रितस्य च महाराज जगामाथ हलायुध:,वैशम्पायनजी कहते हैं--महाराज! उस चमसोद्धेद-तीर्थसे चलकर बलरामजी यशस्वी त्रितमुनिके उदपान तीर्थमें गये, जो सरस्वती नदीके जलमें स्थित है

vaiśampāyana uvāca | tasmān nadī-gataṃ cāpi udapānaṃ yaśasvinaḥ | tritasya ca mahārāja jagāmātha halāyudhaḥ ||

Vaiśampāyana dijo: «Oh rey, tras partir de aquel lugar sagrado situado en el río, Halāyudha (Balarāma) se dirigió al célebre udapāna-tīrtha, el santuario del pozo del sabio Trita, que yace dentro de las aguas del Sarasvatī».

वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
तस्मात्from that (place)
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
नदीगतम्situated in the river
नदीगतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनदी-गत
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
उदपानम्the well / well-tirtha
उदपानम्:
Karma
TypeNoun
Rootउदपान
FormMasculine, Accusative, Singular
यशस्विनःof the illustrious (one)
यशस्विनः:
TypeAdjective
Rootयशस्विन्
FormMasculine, Genitive, Singular
त्रितस्यof Trita
त्रितस्य:
TypeNoun
Rootत्रित
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
जगामwent
जगाम:
TypeVerb
Rootगम्
FormPerfect, Third, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
हलायुधःBalarama (he whose weapon is a plough)
हलायुधः:
Karta
TypeNoun
Rootहलायुध
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
M
Mahārāja (Janamejaya, implied addressee)
H
Halāyudha (Balarāma)
T
Trita (sage)
U
Udapāna-tīrtha (well-shrine of Trita)
S
Sarasvatī River (implied by context of udapāna in the river)