Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

गदायुद्धप्रतिज्ञा — The Vow and Terms of the Mace Duel

अभियुक्तस्तु को राजा दातुमिच्छेद्धि मेदिनीम्‌,जो शत्रुओंसे आक्रान्त हो, ऐसा कौन राजा किसीको भूमि देनेकी इच्छा करेगा? कौरवनन्दन नरेश! अब न तो तुम किसीको पृथ्वी दे सकते हो और न बलपूर्वक उसे छीन ही सकते हो। ऐसी दशामें तुम्हें भूमि देनेकी इच्छा कैसे हो गयी?

abhiyuktas tu ko rājā dātum icched dhi medinīm | yo śatrūbhiḥ saṃkrāntaḥ syāt—sa kathaṃ bhūmiṃ dadātum icchet || kauravanandana nareśa! adhunā na tvaṃ kasyacid pṛthivīṃ dātuṃ śaknoṣi, na ca balāt parasyāḥ hartuṃ śaknoṣi | evaṃ sthite kathaṃ te bhūmidāne icchā samutpannā ||

Yudhiṣṭhira dijo: «¿Qué rey, acosado y arrollado por los enemigos, querría siquiera regalar la tierra? Oh descendiente de los Kurus, oh rey: ahora no puedes conceder el reino a nadie, ni puedes arrebatárselo por la fuerza. En tal condición, ¿cómo ha nacido en ti el deseo de “dar tierras”?»

अभियुक्तःattacked, assailed
अभियुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootअभि-युज् (क्त) / अभियुक्त (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कःwho?
कः:
Karta
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
दातुम्to give
दातुम्:
TypeVerb
Rootदा (तुमुन्)
FormInfinitive
इच्छेत्would wish
इच्छेत्:
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
मेदिनीम्the earth, land
मेदिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootमेदिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
यःwho (he who)
यः:
Karta
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
शत्रुभिःby enemies
शत्रुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Instrumental, Plural
आक्रान्तःoverrun, invaded
आक्रान्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootआ-क्रम् (क्त) / आक्रान्त (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भवेत्would be
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
K
Kauravanandana (a Kaurava addressee)
E
Enemies (śatravaḥ)
E
Earth/Kingdom (medinī/pṛthivī)