Previous Verse
Next Verse

Shloka 163

Adhyāya 14: Śalya’s Missile-Pressure and the Pāṇḍava Convergence (शल्यस्य शरवर्षम्)

समदृश्यन्त पार्थस्य रथमार्गेषु भारत । भारत! महाभाग! अर्जुनके रथके मार्गोमें धरतीपर गिरते हुए रथके पहियों, जूओं तरकसों, पताकाओं, ध्वजों, रथों, हरसों, अनुकर्षों, त्रिवेणु नामक काष्ठों, धुरों, रस्सियों, चाबुकों, कुण्डल और पगड़ी धारण करनेवाले मस्तकों, भुजाओं, कंधों, छत्रों, व्यजनों और मुकुटोंके ढेर-के-ढेर दिखायी देने लगे

saṃdadṛśyanta pārthasya rathamārgeṣu bhārata | bhārata mahābhāga arjunasya rathasya mārgeṣu pṛthivyāṃ patantīnāṃ rathacakrāṇāṃ yūnām iṣudhīnām patākānāṃ dhvajānāṃ rathānāṃ harasānām anukarṣāṇāṃ triveṇunāmaka-kāṣṭhānāṃ dhurāṇāṃ rajjūnāṃ prahārakāṇāṃ kuṇḍalavatāṃ śirobhir uṣṇīṣadhāriṇāṃ mastakaiḥ bāhubhiḥ skandhaiḥ chatraiḥ vyajanaiḥ mukuṭaiś ca śataśo dhairyaṃ dṛśyante sma

Sañjaya dijo: Oh Bhārata, oh noble señor: a lo largo de las huellas del carro de Pārtha aparecían, esparcidos por la tierra, montón tras montón de lo que había caído en la desbandada: ruedas de carros, yugos, carcajes, estandartes y banderas, carros destrozados, armas y sogas de arrastre, piezas de madera llamadas triveṇu, ejes, cuerdas y látigos; e incluso cabezas cercenadas adornadas con pendientes y turbantes, brazos y hombros, junto con parasoles, abanicos y coronas. Aquella escena señalaba la fuerza arrolladora del avance de Arjuna y el sombrío precio de la furia de la guerra.

समदृश्यन्तwere seen/appeared
समदृश्यन्त:
TypeVerb
Rootसम्+दृश्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Ātmanepada
पार्थस्यof Pārtha (Arjuna)
पार्थस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Genitive, Singular
रथमार्गेषुin the chariot-tracks/paths
रथमार्गेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरथमार्ग
FormMasculine, Locative, Plural
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
पार्थ / अर्जुन (Pārtha/Arjuna)
भारत (Bhārata—address to Dhṛtarāṣṭra)
रथ (chariot)
रथचक्र (chariot wheels)
यू (yoke)
इषुधि (quivers)
पताका (banners)
ध्वज (standards)
धुरा (axles/shafts)
रज्जु (ropes)
चाबुक/प्रहारक (whips)
कुण्डल (earrings)
उष्णीष (turbans)
छत्र (parasols)
व्यजन (fans/fly-whisks)
मुकुट (crowns)
त्रिवेणु (wooden chariot fitting)
अनुकर्ष (drag-gear/trace)