Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

शक्तिसे समस्त राजाओंको तथा धर्मसेवनद्वारा ऋषियोंको भी जीत लेते हो। तुम इन्द्रसे मनमें विजयका उत्साह प्राप्त करो। क्रोधको काबूमें रखनेका पाठ यमराजसे सीखो। तथा विसर्गे कौबेरे वारुणे चैव संयमे । आत्मप्रदानं सौम्यत्वमद्धयश्नैवोपजीवनम्‌,उदारता एवं दानमें कुबेरका और संयममें वरुणका आदर्श ग्रहण करो। दूसरोंके हितके लिये अपने-आपको निछावर करना, सौम्यभाव (शीतलता) तथा दूसरोंको जीवन-दान देना --इन सब बातोंकी शिक्षा तुम्हें जलसे लेनी चाहिये

śaktyā samastān rājño 'pi tathā dharmasevanād ṛṣīn api jayināsi | indrasya manasi vijayotsāhaṁ gṛhāṇa | yamarājāt krodhaniyamaśikṣām adhīhi | visarge kaubere vāruṇe caiva saṁyame | ātmapradānaṁ saumyatvam adhyāśnair evopajīvanam | udāratā ca dāne kauberaṁ saṁyame vāruṇaṁ ca ādarśaṁ gṛhāṇa | pareṣāṁ hitārthaṁ svātmānaṁ nivedanam, saumyabhāvaḥ (śītalatā), tathā jīvadānam—etāḥ śikṣāḥ tvayā jalāt grahītavyāḥ ||

Vidura dijo: «Con tu propia fuerza puedes someter a todos los reyes, y sirviendo al dharma puedes conquistar incluso a los videntes. De Indra, toma en tu corazón el ardor de la victoria. De Yama, aprende la disciplina de refrenar la ira. En generosidad y dádiva, adopta a Kubera como modelo; en dominio de ti mismo, adopta a Varuṇa. Y del agua aprende estas lecciones: ofrecerte por el bien de los demás, permanecer suave y fresco de ánimo, y sostener la vida—dar vida a otros y sustentarlos».

विसर्गेin (the matter of) giving/charity
विसर्गे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविसर्ग
FormMasculine, Locative, Singular
कौबेरेin (the ideal) of Kubera
कौबेरे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकौबेर
FormMasculine, Locative, Singular
वारुणेin (the ideal) of Varuṇa
वारुणे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवारुण
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
संयमेin self-restraint
संयमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयम
FormMasculine, Locative, Singular
आत्मप्रदानम्self-surrender/self-offering
आत्मप्रदानम्:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मप्रदान
FormNeuter, Nominative, Singular
सौम्यत्वम्gentleness/pleasantness
सौम्यत्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootसौम्यत्व
FormNeuter, Nominative, Singular
अद्धयश्नैवand (also) by eating/partaking (directly)
अद्धयश्नैव:
TypeIndeclinable
Rootअद्धयश्न + एव
उपजीवनम्livelihood/sustenance
उपजीवनम्:
Karta
TypeNoun
Rootउपजीवन

विदुर उवाच

V
Vidura
I
Indra
Y
Yamaraja (Yama)
K
Kubera
V
Varuna
R
Rishis
K
Kings
W
Water (Jala)