Shloka 5
मा कुलस्य क्षये घोरे कारणं त्वं भविष्यसि । बद्धं सेतुं को नु भिन्द्याद् धमेच्छान्तं च पावकम्,“इस कुलके भयंकर विनाशमें स्वयं ही कारण न बनिये। भरतश्रेष्ठ! बँधे हुए पुलको कौन तोड़ेगा? बुझी हुई वैरकी आगको फिर कौन भड़कायेगा? कुन्तीके शान्तिपरायण पुत्रोंकी फिर कुपित करनेका साहस कौन करेगा? अजमीढकुलके रत्न! आप सब कुछ जानते और याद रखते हैं, तो भी मैं पुन आपको स्मरण दिलाती रहूँगी
mā kulasya kṣaye ghore kāraṇaṁ tvaṁ bhaviṣyasi | baddhaṁ setuṁ ko nu bhindyād dhamecchāntaṁ ca pāvakam ||
Dijo Vaiśampāyana: «No te conviertas tú mismo en la causa de la terrible destrucción de tu linaje. Oh el mejor de los Bhāratas, ¿quién rompería un puente una vez firmemente atado? ¿Quién reavivaría un fuego ya apagado? Del mismo modo, ¿quién osaría inflamar de nuevo a los hijos de Kuntī, ya apaciguados? Tú lo sabes y lo recuerdas todo; y aun así seguiré recordándotelo: no vuelvas el rostro hacia la ruina.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse urges restraint and responsibility: do not become the agent of catastrophic family ruin. Once peace has been established—like a secured bridge or a quenched fire—it is unethical and dangerous to undo it by provoking old hostilities.
In the Sabha Parva context of escalating rivalry, the speaker (as reported by Vaiśampāyana) warns a Bharata prince not to reignite conflict—especially against Kuntī’s sons—using vivid metaphors of breaking a bound bridge and rekindling an extinguished fire.